اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَستَنبِئُونَک‌َ أَ حَق‌ٌّ هُوَ قُل إِي وَ رَبِّي إِنَّه‌ُ لَحَق‌ٌّ وَ ما أَنتُم بِمُعجِزِين‌َ (53)
و از تو خبر ميگيرند و سؤال ميکنند که آيا او حق‌ّ است بگو آري قسم بپروردگارم محققا او حق است و نيستيد شما به عاجزکنندگان.
وَ يَستَنبِئُونَک‌َ أَ حَق‌ٌّ هُوَ در مرجع ضمير هو بعضي گفتند قرآن است، بعضي گفتند نبوت خود حضرت است، بعضي گفتند اسلام و شريعت است و در اخبار ائمه عليهم السلام است چنانچه کليني در کافي از حضرت صادق [ع] روايت کرده که ميگويند (ما تقول في علي‌ّ) و از إبن شهر آشوب از حضرت باقر عليه السّلام روايت کرده
(قال يستنبئونک يا محمّد اهل مکّة عن علي بن ابي طالب عليه السّلام امام)
و از إبن شهر آشوب از حضرت باقر [ع] روايت کرده فرمود
(يستنبئونک عن وصيک)
و ما مکرر گفته‌ايم که اخبار وارده در تفسير نوعا بيان مصداق است بناء علي هذا بعيد نيست که مرجع ضمير گفتار پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم باشد که شامل قرآن، نبوت خود شريعت اسلام، احکام دين، نصب امير المؤمنين [ع] بخلافت و آنچه از جانب خدا آورده آيا حق است و راست مي‌گويي و از جانب خدا است.
قُل إِي وَ رَبِّي بگو بلي قسم بحق پروردگارم إِنَّه‌ُ لَحَق‌ٌّ چنانچه در آيات بسياري باين موضوع تصريح فرموده بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ وَ النَّجم‌ِ إِذا هَوي ما ضَل‌َّ صاحِبُکُم وَ ما غَوي وَ ما يَنطِق‌ُ عَن‌ِ الهَوي إِن هُوَ إِلّا وَحي‌ٌ يُوحي عَلَّمَه‌ُ شَدِيدُ القُوي الي قوله تعالي لَقَد رَأي مِن آيات‌ِ رَبِّه‌ِ الکُبري 18 آيه و مواضع ديگر
جلد 9 - صفحه 405
نکتة لطيفة- متفطن شدم که اينکه آيه شريفه طبق اخبار مذکوره راجع بنصب امير المؤمنين [ع] است زيرا کفار و مشرکين نميآيند از حضرت رسالت [ص] حقيّت دين اسلام يا قرآن يا نبوت را سؤال کنند و آن حضرت قسمهاي زيادي ياد کند او را کذّاب و مفتري ميدانند اينکه سؤال از مسلمين است که او را بنبوت شناخته و قرآن را کلام الهي ميدانند و دين اسلام را قبول کرده‌اند در موضوع نصب امير المؤمنين عليه السّلام ترديدي پيدا کردند که براي دامادي و پسر عمي و محبت شخصي او را نصب کرده يا مأموريت از جانب حق است حتي بعضي باور نکردند و سؤال عذاب کردند بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ سَأَل‌َ سائِل‌ٌ بِعَذاب‌ٍ واقِع‌ٍ معارج آيه 1 وَ ما أَنتُم بِمُعجِزِين‌َ شما هر چه کنيد و دشمني با او نمائيد و ظلم و اذيت باو روا داريد حقّية آن را از بين نميتوانيد ببريد مثل آفتاب روشن و هويدا است