تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَلا إِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَلا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ لکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ (55)
بعد از آن تنبيه غافلين و ايقاظ نائمين فرمايد:
أَلا إِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ: آگاه شويد و بدانيد بتحقيق خاصه ملک حقيقى ذات احديت الهى است، آنچه در آسمانها و زمينها است، از ملک و فلک و نور و ظلمت و جماد و نبات و حيوان و غيره از جميع موجودات. و بنابراين خداى متعال، قادر است بر تمام ممکنات، عالم به کل معلومات، غنى از جميع مخلوقات، منزه از کليه آفات؛ پس البته قدرت دارد بر تأييد پيغمبر خود در اظهار دين او به دلائل قاطعه و معجزات باهره و اعلاء شأن او و تقويت شرع او.
و ايضا قادر باشد بر ايصال رحمت به اولياى خود در دنيا و آخرت و انزال عذاب بر دشمنان خود در دنيا و آخرت.
أَلا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌ: آگاه شويد و بدانيد بتحقيق وعده‌هاى الهى از نزول عذاب بر کفار و حشر و نشر و عقاب معاندين و منکرين، حق و راست و درست و ثابت و واقع باشد و به هيچ وجه تخلف و کذب در آن نخواهد بود. وَ لکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ: و لکن بيشتر کافران نمى‌دانند، يعنى غافلند از دلايل واضحه آيات هاديه، و فريفته شدند به ظواهر امور دنيويه، و فکر را مقصور در
ج5، ص 339
ماديات و اشياء محسوسه، لا جرم محروم ماندند از معارف الهيه و حقايق علميه.
وجه تنظيم- فخر رازى «1» در تنظيم آيه شريفه بيانى نموده که مردم، طبقات مختلفه هستند: يک دسته کسانيند که انتفاعشان به اقناعيات اکثر باشد از برهانيات، و لذا در آيه سابقه اکتفا فرمود براى اثبات حقانيت به ذکر قسم نسبت به اين جماعت. فرقه ديگر نظرشان منحصر در برهانيات است، و اين آيه شريفه بر ايشان حجت باشد، زيرا صحت نبوت و معاد متفرعند بر اثبات خداى قادر حکيم که تمامى ممکنات ملک و ملک ذات احديت سبحانى باشند، و چون براهين آن را در آيات سابقه اين سوره بيان فرمود، لذا در اينجا به ذکر نتيجه اکتفا نمود با تأکيد به بيان برهان ديگر.