اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَلا إِن‌َّ لِلّه‌ِ ما فِي السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ أَلا إِن‌َّ وَعدَ اللّه‌ِ حَق‌ٌّ وَ لکِن‌َّ أَکثَرَهُم لا يَعلَمُون‌َ (55)
آگاه باشيد محققا مختص بخدا است آنچه در آسمانها و زمين است که مالک جميع آنها است آگاه باشيد محققا وعده خدا ثابت و محقق است تخلف‌پذير نيست و لکن اکثر ناس نميدانند.
مسئلة- ملکيت ذاتي حقيقي نسبت بجميع موجودات امکاني اختصاص بذات اقدس او است چون موجد و خالق آنها است، و ملکيت بعض نسبت ببعض ملکيت جعلي و اعتباري و عرضي است و تابع جعل جاعل و اعتبار معتبر است حتي ملکيت ولايتي خاندان عصمت و طهارت نسبت بما سوي اللّه مجعول بجعل الهي است و ملکيت اشخاص نسبت باموالي که دريد آنها است مجرد اعتبار است قائم بيد معتبر است و اينکه اعتبار هم ما دام الحيوة است بمجرد موت زائل ميشود پس اينکه ظالمين در قيامت مالک خود نيستند چه رسد بفلسي که بخواهند فداء دهند.
أَلا إِن‌َّ لِلّه‌ِ لام اختصاص است که نفي ملکيت غير او ميکند ما فِي السَّماوات‌ِ از کرات علويه و ملائکه و آنچه در آسمانها است و الارض آنچه در زمين است از انس و جن و حيوان و نبات و جماد احدي مالک خود نيست چه رسد مالک ديگري أَلا إِن‌َّ وَعدَ اللّه‌ِ حَق‌ٌّ خلف وعده يا از جهت عدم قدرت بر انجام است يا از جهت احتياج است يا از جهت نسيان است و در خداوند اينکه جهات راه ندارد ان قلت- خلف وعيد از راه تفضل مانعي ندارد بلکه حسن است قلت- وعده‌هاي الهي در عذاب اگر از باب انشاء باشد خلفش مانعي ندارد و اما اگر از باب اخبار باشد چون کذب لازم ميآيد محال است.
وَ لکِن‌َّ أَکثَرَهُم لا يَعلَمُون‌َ توهّم ميکنند که مالک بعض اشياء هستند و يا اينکه از اينکه وعده‌ها خوفي ندارند و معتقد نيستند يا اينکه ميگويند باصطلاح
جلد 9 - صفحه 408
چوب پشت در است براي مترس است يا معتقد بمعاد نيستند.