از آيه «إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً» که قبلًا خوانديم، استفاده مى‌شود که غرض اصلى از خلقت آدم اين بود که وى در زمين زندگى کند، ولى زندگى در زمين نيازمند يک نوع آمادگى بود و بايد آدم بداند که:
1. آزاد مطلق نيست. در زندگى او، امر و نهى و تکليف وجود دارد.
2. ابليس دشمن اوست وچه بسا با سوگند و وعده‌هاى دروغ، انسان را فريب دهد.
3. اطاعت از شيطان، عامل سقوط اوست.
4. توبه، وسيله جبران است.
امام رضا عليه السلام مى‌فرمايد: ماجراى لغزش آدم، قبل از رسيدن به مقام نبوّت بوده و از
جلد 1 - صفحه 98
لغزش‌هاى کوچکى بوده که قابل عفو است. «1»
شيطان براى ايجاد لغزش، دست به هر نوع تاکتيک روانى وتبليغاتى زد، از جمله:
الف: براى آدم و حوّا سوگند ياد کرد. «قاسمهما» «2»
ب: قيافه‌ى خيرخواهانه به خود گرفت و گفت: من از خيرخواهان شما هستم. «إِنِّي لَکُما لَمِنَ النَّاصِحِينَ» «3»
ج: وعده ابديّت داد، که اگر اين گياه را بخوريد، زندگى و حکومت ابدى خواهيد داشت. «شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَ مُلْکٍ لا يَبْلى» «4»
د: دروغ گفت و به ذات حقّ تهمت زد. «ما نَهاکُما رَبُّکُما عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَکُونا مَلَکَيْنِ أَوْ تَکُونا مِنَ الْخالِدِينَ» «5» يعنى پروردگارتان شما را نهى نکرد مگر از ترس اينکه شما فرشته شويد يا به زندگى ابدى برسيد.