نکته‌های تفسیر نور

چون آدم از غذايى که نبايد بخورد، چشيد و از آن همه نعمت و رفاه محروم شد، متوجّه اشتباه خود گرديد. او در اثر پشيمانى و ندامت، کلماتى را از خداوند دريافت کرد و به وسيله‌ى آن کلمات، توبه نمود. «1» طبق آنچه از روايات شيعه وسنّى استفاده مى‌شود، مراد از کلماتى که آدم به وسيله‌ى آن توبه نمود، توسّل به بهترين خلق خدا يعنى حضرت محمّد و اهل‌بيت او عليه‌و عليهم السلام است. چنانکه در تفسير درّالمنثور از ابن عباس نقل شده است که آدم براى پذيرش توبه‌اش، خداوند را به اين نام‌ها قسم داد: «بحّق محمّد وعلىّ و فاطمة و الحسن و الحسين» «2» البتّه برخى معتقدند، مراد از کلمات، همان جمله‌اى است که در سوره‌ى اعراف آمده است: «رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَکُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ» «3» خدايا! ما به خود ستم کرديم و اگر تو ما را نيامرزى و مورد رحمت قرار ندهى، حتماً از زيانکاران خواهيم بود. بنابراين اولين توبه در روى زمين، با توسّل به محمّد و آل محمّد پذيرفته شد.