اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَکَذَّبُوه‌ُ فَنَجَّيناه‌ُ وَ مَن مَعَه‌ُ فِي الفُلک‌ِ وَ جَعَلناهُم خَلائِف‌َ وَ أَغرَقنَا الَّذِين‌َ کَذَّبُوا بِآياتِنا فَانظُر کَيف‌َ کان‌َ عاقِبَةُ المُنذَرِين‌َ (73)
پس تکذيب کردند قوم نوح حضرت نوح را پس نجات داديم او را و هر کس که با او بود و ايمان آورده بود در کشتي و آنها را قرار داديم جانشين کفار در زمين و غرق کرديم کساني را که تکذيب نمودند بآيات ما پس نظر کن ببين چگونه بود عاقبة آنهايي که انذار ميشدند.
شرح اينکه قضيه مفصلا در سوره هود انشاء اللّه تعالي بيان ميشود فکذبوه در دعوي رسالت و توحيد پروردگار و اينکه دستوراتي از جانب خدا آورده و ترک عبادت اصنام و آنچه ابلاغ فرموده و در مقام اذيت بآن حضرت برآمدند حتي
جلد 10 - صفحه 430
او را سنگسار کردند فنجّيناه او را از چنگال دشمنان نجات داديم و من معه که گفتند فقط هشتاد نفر بودند و در سوره هود آيه 42 ميفرمايد وَ ما آمَن‌َ مَعَه‌ُ إِلّا قَلِيل‌ٌ و در همان سوره خبر داد بنوح که ديگر کسي ايمان نميآورد أَنَّه‌ُ لَن يُؤمِن‌َ مِن قَومِک‌َ إِلّا مَن قَد آمَن‌َ فِي الفُلک‌ِ در کشتي بتفصيلي که ميآيد در سوره هود که مأمور شد بساختن کشتي تا آنکه مؤمنين در آن جا گرفتند باران از آسمان باريد و آب از زمين جوشيد و تمام صفحه زمين دريا شد حتي کوه‌ها زير آب رفت وَ جَعَلناهُم اينکه مؤمنين را خلائف جانشين کفار که گفتند نوح آدم ثانيست.
وَ أَغرَقنَا الَّذِين‌َ کَذَّبُوا بِآياتِنا تکذيب آيات الهي تکذيب نبوت نوح و معجزات او که اقامه کرده بود و احکامي که آورده بود که نخستين پيغمبر اولو العزم او بود تمام مکذبين بغرق هلاک شدند پس از آن آب فرو نشست و کشتي بکوه جودي قرار گرفت و مؤمنين بيرون آمدند و تمام صفحه زمين بود و اينکه معدود قليل، بعضي گفتند فقط از کفار يک نفر باقي بود و آن عوج بود که بالاي کوهي رفت و تا گردن او را آب گرفت و بود تا زمان موسي [ع] که بدست موسي بدرک واصل شد، در حديث سفينه که از احاديث متواتره است ميفرمايد
(مثل اهل بيتي مثل سفينة نوح من تمسک بها نجي و من تخلف عنها غرق.)
فانظر ممکن است خطاب بپيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم باشد براي تسليت خاطر مبارکش که دشمنان تو هم مثل آنها هلاک خواهند شد، و ممکن است خطاب بکسي باشد که اينکه آيه بر او تلاوت شد يعني ايها السامع کيف کان چگونه است عاقبة المنذرين بفتح ذال يعني کفار و مشرکين که انذار شدند بانذار حضرت نوح عليه السلام.
431