نکته‌های تفسیر نور

در روايتى از امام هادى عليه السلام مى‌خوانيم: افراد جاهل مى‌پرسيدند: چرا به جاى پيامبر، فرشته‌اى بر ما نازل نمى‌شود؟ خداوند با نزول اين آيه و اينکه همه‌ى انبيا داراى زندگى مردمى بوده‌اند، پاسخشان داد. «1» سؤال: با آنکه کتب آسمانى گذشته تحريف شده است، چرا علماى اهل کتاب، در اين آيه مرجع و داور قرار داده شده‌اند؟ پاسخ: زيرا با آنکه بخشهايى از کتب آسمانى گذشته تحريف شده، امّا ميان دانشمندان اهل کتاب، اشخاص و حرف‌هاى قابل استنادى يافت مى‌شود. «2» «1». تفسير نورالثقلين. «2». تفسير کبيرفخررازى. جلد 3 - صفحه 620 پرسش و پاسخ قرآنى‌ سؤال: چگونه قرآن مى‌فرمايد: «فَإِنْ کُنْتَ فِي شَکٍّ» اى پيامبر! اگر در حقّانيّت قرآن شک‌دارى، از اهل کتاب سؤال کن. با آنکه پيامبر صلى الله عليه و آله هرگز در شک نبوده است؟ و عقل نمى‌پذيرد که پيامبرى، در وحى شک کند؟ پاسخ: 1. کلمه‌ى‌ «إِنَّ» (اگر) فرض است و نشانه‌ى حتميّت و وقوع نيست. مثل‌ «إِنْ کانَ لِلرَّحْمنِ وَلَدٌ» «1» اگر خداوند فرزندى داشت. با آنکه آيه‌ى‌ «لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ»، فرزند داشتن را صريحاً نفى مى‌کند. 2. در آيه‌ى 104 اين سوره از قول پيامبر خطاب به مردم آمده است: اگر در دين من شکّ داريد. «إِنْ کُنْتُمْ فِي شَکٍّ مِنْ دِينِي»، پس خود آن حضرت شکّ نداشت، وگرنه تحدّى نمى‌کرد. همچنين قرآن مى‌فرمايد: «آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ» «2» پيامبر به آنچه به او وحى مى‌شد ايمان داشت. 3. گاهى خطاب قرآن به پيامبر است، ولى مخاطبِ مورد نظر ديگرانند. مثل اين آيه: إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاهُما ... «3» اگر پدر و مادرت در نزد تو به سنّ پيرى رسيدند. در حالى که پدر حضرت رسول قبل از تولّدش و مادر او در سنّ کودکى آن حضرت از دنيا رفتند و در هنگام نزول اين آيه، پيامبر پدر و مادرى نداشت تا پير باشند. آيه از بابِ «به در بگو تا ديوار بشنود» است، که در زبان عربى مى‌گويند: «ايّاک اعنى و اسمعى يا جاره». در مسائل تربيتى هم گاهى خطاب به بزرگان و شخصيّت‌ها مى‌کنند، تا ديگران حساب کار خودشان را بکنند.