تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لکِنْ لا تَشْعُرُونَ (154) ترجمه‌ و نگوئيد مر کسانيرا که کشته ميشوند در راه خدا که مردگانند بلکه‌ جلد 1 صفحه 197 زندگانند ولى شما ادراک نمى‌کنيد. تفسير در کافى و تهذيب از حضرت صادق (ع) روايت نموده که از يونس بن ظبيان سؤال فرمود که مردم در ارواح اهل ايمان چه ميگويند يونس عرض کرد ميگويند در حوصله مرغهاى سبز جاى ميگيرند و در زير عرش قرار دارند فرمود سبحان اللّه مؤمن گرامى‌تر است نزد خداوند از آنکه روح او را در حوصله مرغ قرار دهد اى يونس چون اجل مؤمن برسد خمسه طيبه و ملائکه مقربين حاضر ميشوند و چون خداوند روح او را قبض فرمود قرار ميدهد در قالبى مانند قالبش در دنيا پس ميخورد و مى‌آشامد بهمان صورتى که در دنيا داشته چنانچه هر کس او را به بيند ميشناسد او را و در تهذيب از آن حضرت نقل نموده که پرسيدند از ارواح اهل ايمان فرمود در بهشتند بهمان صورت‌هاى ابدانشان اگر به بينى او را خواهى گفت فلانى است و از ابن عباس ره نقل شده است که شهداء زنده‌اند نزد خدا بارواح و اجسادشان هر بامداد و شبانگاه روزى بايشان ميرسد و خرم و شادند بعطاياى الهى تنبيه مستفاد از اين آيه شريفه و روايات مفسره آنستکه ارواح شهداء و اهل ايمان باقى هستند ببقاى الهى و متنعم بنعم نامتناهى ولى در علوم عقليه ببراهين قطعيه ثابت شده است که نفس انسانى جوهرى مجرد است که قابل زوال و فنا نيست و بعد از قطع تعلق از بدن عنصرى در قالب مثال جاى‌گزين است و حکم عقلى قابل تخصيص نيست بنابراين اختصاص حکم بشهدا در آيه شريفه براى آنستکه اصحاب پيغمبر (ص) بعد از جنگ بدر ياد شهدا ميکردند و تأسف ميخوردند که چهارده نفر از آنها کشته شدند و از خير دنيا محروم گرديدند خداوند براى دفع توهم و رفع تحزن و تأسف ايشان اين آيه را نازل فرمود و شهدا را اختصاص بذکر داد براى آنکه حال آنها محتاج به بيان بود علاوه بر آنکه طليعه فتوحات اسلام بدست اصحاب بدر ظاهر گشت و مزيد اختصاص آنها بقرب احديت و مزيتشان در بهجت و کرامت و قوت حيات و شدت نشاط و ارتقاء درجاتشان موجب اين تخصص گرديد تا سايرين هم اقتدا نموده از اين فيض بهره‌مند شوند.