اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ
الر کِتاب‌ٌ أُحکِمَت آياتُه‌ُ ثُم‌َّ فُصِّلَت مِن لَدُن حَکِيم‌ٍ خَبِيرٍ «1»
در اول سوره بقره گفتيم که اينکه حروف مقطعه قرآن رموزي است بين خدا و رسول و فقط اهل بيت ميدانند و جزو متشابهات قرآني است و هر چه گفته شود تفسير برأي است فقط در برهان از إبن بابويه نقل نموده که گفت
(قال الصادق عليه السّلام الر انا اللّه الرؤف)
و همين حديث را از سفيان ثوري از حضرت صادق عليه السّلام نيز روايت کرده و اللّه العالم.
کِتاب‌ٌ أُحکِمَت آياتُه‌ُ کتاب قرآن مجيد است که يکي از اسامي قرآن کتاب است بمناسبت آنکه در لوح محفوظ ثبت شده إِنَّه‌ُ لَقُرآن‌ٌ کَرِيم‌ٌ فِي کِتاب‌ٍ مَکنُون‌ٍ لا يَمَسُّه‌ُ إِلَّا المُطَهَّرُون‌َ واقعه آيه 76- 78. احکام اتقان و اثبات است مقابل سستي و زوال آيات، آيات کتاب است و اطلاق آيه بر اينکه است که هر آيه دليل و برهان و حجت قاطعي است براي حق و واقع و معجزه است براي نبوّت.
ثُم‌َّ فُصِّلَت فصل مقابل وصل است يعني مشتمل بر عقائد حقه و اخلاق فاضله و مواعظ کافيه و احکام متقنه موافق حکم و مصالح لازمه دنيويه و اخرويه و احوال امم ماضيه و غير اينها که هر کدام مستقل و مجزي از ديگري است.
مِن لَدُن حَکِيم‌ٍ خَبِيرٍ نظر به اينکه قرآن مجيد مشتمل بر دو جمله است انشائيات و اخباريات لذا براي انشائيات صفت حکمت را ذکر فرمود که اينکه قرآن
جلد 11 - صفحه 4
از جانب خداوندي است که عالم بجميع مصالح و مفاسد و منافع و مضار و خيرات و شرور و محاسن و مقابح است و تمام دستورات او موافق با حکم و مصالح است که قدر جامع آن حکيم است. و براي اخباريات صفت خبير ذکر فرمود که عالم بتمام جزئيات و قضايا و وقايعي که از بدو خلقت تا زمان نزول واقع شده و آنچه تا انتهاء خلقت واقع ميشود نازل شده که تمام صدق و مطابق با واقع و حقيقت است و کذب و خلاف واقع و سهو و اشتباه و نسيان و جهل و شک در مبدء راه ندارد