نکته‌های تفسیر نور

قرآن، تنها از نظر فصاحت و بلاغت معجزه نيست، بلکه از نظر معارف، مواعظ، براهين، اخبار غيبى و قوانين نيز معجزه است، زيرا جمله‌ى‌ «وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ» دعوت از همه‌ى مردم است، نه فقط عرب‌هايى که فصاحت و بلاغت قرآن را مى‌فهمند، چنانکه در آيه‌ى ديگرى نيز مى‌فرمايد: «قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى‌ أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً» اگر تمام انس و جنّ جمع شوند نمى‌توانند مثل قرآن را بياورند. «1» جهات اعجاز قرآن بسيار است: حلاوت و شيرينى الفاظ آن در قرائت، يکنواخت بودن محتواى آن با آنکه در مدّت 23 سال نازل شده است، بيان علومى که تا آن زمان خبرى از آنها نبود، پيشگويى امورى که بعداً به وقوع پيوست، اخبار از تاريخ اقوام گذشته که نشانى از آنها باقى نمانده است، بيان قوانينى جامع و کامل در همه‌ى ابعاد فردى و اجتماعى زندگى انسان، دور ماندن از هرگونه تحريف، تغيير، کهنه شدن و به فراموشى سپرده شدن در طول قرن‌هاى متمادى. با اين همه تخفيف و آن همه تحريک، باز هم بشر عاجز است. قرآن در يکجا مى‌فرمايد: مثل تمام قرآن را بياوريد، «أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ» «2»، يکجا مى‌فرمايد: مثل ده سوره‌ى قرآن بياوريد (همين آيه)، جاى ديگر باز هم تخفيف داده و مى‌فرمايد: يک سوره مثل قرآن‌ «1». اسراء، 88. «2». اسراء، 88. جلد 4 - صفحه 32 بياوريد. «فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ» «1» علاوه بر اين تخفيف‌ها، انواع تحريک‌ها را نيز بکار برده است. يکجا مى‌فرمايد: اگر جن و انس پشت به پشت هم دهند، نمى‌توانند. يکجا مى‌فرمايد: از همه‌ى مغزهاى کره‌ى زمين دعوت کنيد، امّا هرگز نمى‌توانيد که مثل قرآن بياوريد. تاريخ نيز ثابت کرده است که دشمنانى که جنگ‌هاى بسيارى عليه اسلام به‌راه انداخته‌اند، توطئه‌ها چيده‌اند، امّا هرگز نتوانستند حتّى يک سوره مثل قرآن بياورند، آيا معجزه غير از اين است؟