آیه ۱۳ سوره هود

سوره هود، آیه ۱۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۳

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

آنها می‌گویند: «او به دروغ این (قرآن) را (به خدا) نسبت داده (و ساختگی است)!» بگو: «اگر راست می‌گویید، شما هم ده سوره ساختگی همانند این قرآن بیاورید؛ و تمام کسانی را که می‌توانید -غیر از خدا- (برای این کار) دعوت کنید!»

معنی کلمات و عبارات
«اَمْ»: یا. بلکه. «مِثْلِهِ»: مانند آن. مِثْل صفت اوّل (سُوَرٍ) است و با موصوف خود می‌تواند مطابقت بکند یا نکند (نگا: مؤمنون / ، اعراف / . «مُفْتَرَیَاتٍ»: به هم بافته‌ها. ساخته‌های دروغین. صفت دوم (سُوَرٍ) است. «مِن دُونِ اللهِ»: سوای خدا. جار و مجرور متعلّق به فعل (أُدْعُوا) است.
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- مشرکان عصر بعثت ، قرآن را دروغهایى ساخته و پرداخته دست پیامبر(ص) قلمداد مى کردند. «أم یقولون افتریه» «إفتراه» به معناى دروغ بافتن است. ضمیر فاعلى در «إفتراه» به پیامبر(ص) برمى گردد. ۲- قرآن در تحدى با مشرکان ، آنان را به آوردن ده سوره همانند سوره هاى قرآن فراخواند و آنان را به مبارزه طلبید. «أم یقولون افتریه قل فأتوا بعشر سور مثله» ۳- خداوند ، براى آوردن سوره هایى همانند قرآن ، هیچ شرط و محدودیتى را پیش روى انسانها قرار نداده است. «فأتوا بعشر سور مثله مفتریت وادعوا من استطعتم» «من» در «من استطعتم» شامل جن و انس ، عرب و عجم و ... مى شود و این بدان معناست که در آوردن همانند براى قرآن ، هیچ محدودیتى فرض نشده است. ۴- خداوند ، انسانها را در ارائه همانند براى قرآن ، به آوردن مطالب حقیقى و واقعى ملزم نکرده است. «فأتوا بعشر سور مثله مفتریت» توصیف «عشر سور» به «مفتریات = بافته هاى دروغین» گویاى این معناست که: خداوند انسانها را درآوردن هم طراز براى قرآن، به ارائه مطالب و محتوایى حقیقى و واقعى همانند قرآن ملزم نمى کند; بلکه همانندى در فصاحت و بلاغت و شیوایى سخن را کافى مى داند. ۵- مشرکان براى ساختن سوره هایى همانند قرآن، به کمک خواهى از هرکس مجاز بودند. «وادعوا من استطعتم» ۶- خداوند ، چگونگى استدلال علیه مشرکان و ادعاهاى نارواى آنان را به پیامبر(ص) تعلیم مى داد. «أم یقولون افتریه قل فأتوا» برداشت فوق ، از کلمه «قل» که خطاب به پیامبر است ، استفاده مى شود. ۷- آوردن همانند براى قرآن ، تنها در توان خداوند است. «وادعوا من استطعتم من دون الله» قید «من دون الله» به این معنا نیست که از خدا کمک نخواهید; بلکه در کنار تأکید بر شمول و عموم (من استطعتم) این حقیقت را بیان کرده است که آوردن همانند براى قرآن ، تنها در توان خداوند است. ۸- قرآن در عصر پیامبر(ص) ، به بخشهایى به نام «سوره» تقسیم بندى شده بود. «فأتوا بعشر سور مثله» ۹- اثبات راستى و درستى ادعاها ، منوط به ارائه دلیل و برهان است. «قل فأتوا بعشر سور مثله ... إن کنتم صدقین» «فأتوا بعشر سور» در حقیقت جواب شرط (إن کنتم ...) است; یعنى ، اگر در ادعاى خویش راستگو هستید ، آن را با آوردن ده سوره همانند آن ثابت کنید.
تفسیر (۱۲)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۹)
  • احتجاج برضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقّانیّت قران، به تحدّی، در اوردنِ همانند قران+۶ آیه
  • تحدّی از روشهای قران در احتجاج بر ضدّ مخالفان+۴ آیه
  • دعوت از مشرکان برای تحدّی با ده سوره قران
  • ساختگی دانستن قران از افترای مشرکان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • بیاثر بودن امدادها برای اوردن سورههایی همانند سورههای قرانی+۱ آیه
  • تحدّی خداوند به بلاغت و نظم قران با منکران+۷ آیه
  • تحدّی خداوند با مشرکان، در اوردن ده سوره همانند سورههای قران
  • تحدّی قران با دعوت از مشرکان، به استفاده از کمکخواهی هر فردی غیر خدا، در اوردن ده سوره همانند قران
  • ناتوانی مشرکان، از پاسخگویی به تحدّی قران+۶ آیه
  • ساختگی بودن قران، در اندیشه مشرکان، زمینه تحدّی خداوند با انان+۵ آیه
  • تحدی قران با مشرکان، در اوردن ده سوره همانند سورههای قران
  • تحدّی قران، برای همه افراد+۳ آیه
  • عجز و ناتوانی مخالفان قران، از اوردن همانند ان، بهرغم تعاون با یکدیگر+۴ آیه
  • اعجاز قران و بینظیر بودن ان، دلیل الوهیّت واحد+۱ آیه
  • بطلان اعمال و عبادات کافران+۱ آیه
  • خبر دادن خدا، از ناتوانی انسانها، از اوردن ده سوره، همانند سوره های قران+۱ آیه
  • دنیاطلبی مشرکان، عامل ساختگی پنداشتن قران، از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)
  • ادّعای مشرکان، مبنی بر افترا و ساختگی بودن قران از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا+۳ آیه
  • ادّعای مشرکان، مبنی بر افترا و ساختگی بودن قران از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا+۴ آیه
  • درخواست خداوند از منکران قران به اوردن ده سوره همانند سوره های قران
  • تقسیم قران به سوره های مختلف در عصر نزول ان+۲ آیه
  • مشخص بودن سوره های قران در زمان پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • شرک، عامل بطلان و بی ثمر شدن اعمال مشرکان+۱ آیه
  • شرک، موجب حبط و تباهی اعمال+۱ آیه
  • تکذیب قران و دروغ پنداشتن ان، از سوی مشرکان+۴ آیه
  • عجز مشرکان، از اوردن مانند قران+۴ آیه
  • باطل و بی ثمر بودن اعمال مشرکان+۱ آیه
  • مشرکان، گرفتار حبط عمل+۱ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۲ آیه
  • پیشگویی قران از ناتوانی انسانها، در اوردن همانندی برای قران+۴ آیه
  • عجز مخالفان قران، از اوردن مثل قران، به رغم کمک به یکدیگر+۸ آیه
  • پدید امدن قران از علم الهی، دلیل ناتوانی غیر خدا، از اوردن همانند ان+۱ آیه
  • قران، پرتوی از علم و دانش خداوند+۲ آیه
  • افترا و بهتان زدن، عملی قبیح از نظر عقل+۷ آیه
  • قران و تعالیم ان، نشیت گرفته از علم الهی+۲ آیه
  • افترای مشرکان به قران، با دروغ خواندن ان+۳ آیه
  • اعتراف به توحید، لازمه ناتوانی مخالفان، در معارضه با قران و اعتراف به حقانیّت ان+۱ آیه
  • احتجاج بر ضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقانیّت قران، به تحدّی، برای اوردن همانند قران+۶ آیه
  • قران، دلیل حقانیّت خود و سند صداقت و درستی نبوّت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله) نشیت گرفته از علم الهی+۲ آیه
  • نزول قران، برخاسته از علم خداوند+۱ آیه
  • عجز کافران، از اوردن همانند قران+۶ آیه
  • تسلیت الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله) در خصوص لجاجت کافران
  • دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل اتّهام افترا زدن مشرکان به خدا+۸ آیه
  • ساختگی دانستن قران، از افتراهای مشرکان به پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۹ آیه
  • تحدّی خداوند به قران، نوعی دفاع از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل افترای ساختگی بودن ان+۲ آیه
  • تحدّی محمّد صلی الله علیه و اله در برابر کافران، به اوردن معجزهای همانند قران+۴ آیه
  • قران، معجزهای کافی برای اثبات حقانیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • به مبارزه طلبیدن مشرکان، از جانب رسول اکرم صلی الله علیه و اله، نسبت به اوردن همانندی برای قران، نشانه حقانیت ان حضرت+۸ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در قبال بهانهجوییهای مشرکان
  • قران، دلیل حقّانیّت خود و سند درستی و صداقت نبوّت پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • تحدّی با قران، برهان محمّد صلی الله علیه و اله علیه کافران+۵ آیه
  • تحدّی با کتاب اسمانی خود (قران)، برهان محمّد صلی الله علیه و اله بر حقانیّت ان+۳ آیه
  • مبارزه کافران با محمّد صلی الله علیه و اله، به وسیله تهمت دروغگویی به ایشان+۵ آیه
  • قران، معجزه حضرت محمّد صلی الله علیه و اله و دلیل حقّانیّت رسالت او+۱۰ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به فراخوانی کافران، برای اوردن مانندی برای قران+۴ آیه
  • قران، معجزه جاودان و گواه صدق بر نبوت محمد مصطفی صلی الله علیه و اله+۶ آیه
  • ناتوانی کافران از اوردنِ مانندِ سورهای از قران، دلیل اعجاز و کلام خدا بودن ان+۸ آیه
  • قران، معجزه الهی و دلیل بر حقّانیت خویش و پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۷ آیه
واژه‌ها