اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لا جَرَم‌َ أَنَّهُم فِي الآخِرَةِ هُم‌ُ الأَخسَرُون‌َ «22»
ناچار و لا بد محققا آنها در آخرت آنها از تمام اهل خسران خاسرترند و خسرانشان زيادتر است.
لا جرم بعضي گفتند بمعني لا بد و لا محاله است، بعضي گفتند بمعني لا شک و بعضي گفتند بمعني قسم است يعني وجب لهم و حق‌ّ لهم، بعضي گفتند بمعني کسب لهم کفرهم و کلمه لا ردّ لما قبلها يعني چنين نيست که توهّم کردند کسب کرده کفر آنها و واجب شده و علي اي‌ّ حال دلالت ميکند بر اينکه غير از اينکه نيست که أَنَّهُم فِي الآخِرَةِ يعني عالم غير از دنيا از همان حين موت الي الابد چنانچه فرمودند
(اذا مات إبن آدم قامت قيامته)
يعني از همان حين موت معذب هستند و در قبر و عالم برزخ و عقبات يوم الحشر که حضرت صادق عليه السّلام فرمود
(ان للقيمة خمسين موقفا کل موقف مقام الف سنة) ثم تلا فِي يَوم‌ٍ کان‌َ مِقدارُه‌ُ خَمسِين‌َ أَلف‌َ سَنَةٍ
تا وارد دوزخ شوند هم فيها خالدون.
هُم‌ُ الأَخسَرُون‌َ تمام اهل عذاب در خسران و زيان کاري هستند لکن اينکه طائفه خسرانشان از همه بيشتر است زيرا علاوه بر خسران خود خسران تابعين آنها هم بر آنها بار است چنانچه فرمود
(من سن‌ّ سنة حسنة کان له اجرها و اجر من عمل بها الي يوم القيمة و من سن‌ّ سنة سيئة کان له وزرها و وزر من عمل بها الي يوم القيمة.
) تنبيه- از روي منطق و برهان و حس و و جدان ميتوان ثابت کرد که غاصبين
جلد 11 - صفحه 32
خلافت گناه تمام اهل عالم تا قيام قيامت بر آنها بار است زيرا اگر غصب خلافت نکرده بودند و حق در مقرّ خود قرار گرفته بود همان مدينه عادله که انتظار داريم بدست مبارک حضرت بقيّة اللّه تشکيل شود و سر تا سر دنيا را عدل و داد پر کند بدست مبارک ائمه اطهار عليهم السلام تحقق پيدا ميکرد ديگر يک مشرک يک کافر يک يهودي يک نصراني يک مبدع يک ظالم در تمام صفحه زمين نبود پس عقوبت تمام اينها بر گردن اينها بار است و بر طبق اينکه دعوي استفاده از اخبار زيادي هم ميشود که ما در کلم الطيب اشاره کرده‌ايم و در کتب اخبار مثل بحار و غاية المرام و غير اينها در ابواب متفرقه تذکر داده شده رجوع کنيد.