اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ وَ أَخبَتُوا إِلي رَبِّهِم أُولئِک‌َ أَصحاب‌ُ الجَنَّةِ هُم فِيها خالِدُون‌َ «23»
محققا کساني که ايمان آوردند و بصالحات عمل کردند و سکون و اطمينان و خضوع و خشوع پيدا کردند بسوي پروردگارشان اينها اصحاب بهشت هستند که آنها در بهشت مخلد و هميشه متمتع هستند.
اينکه آيه شريفه مشتمل بر چند جمله است که هر کدام يک آثاري و نتائجي بر آن مترتب ميشود 1- إِن‌َّ الَّذِين‌َ آمَنُوا ايمان اعتقاد بجميع عقائد حقّه مطابق مذهب شيعه اثني عشري خالي از افراط و غلو و از تفريط و انکار و در مقام خود گفته‌ايم و مکرر در اينکه تفسير تذکر داده‌ايم و در مجلد سوم کلم الطيب در باب عمل صالح ثمرات ايمان را مفصلا بيان کرده‌ايم، خلاصه اگر کسي با ايمان از دنيا رفت مسلّما اهل نجات و اهل بهشت است و لو گناه زيادي داشته باشد مورد مغفرت و عفو الهي و شفاعت خاندان نبوّت [ص] ميشود.
جلد 11 - صفحه 33
2- وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ اعمال صالحه عبارت از واجبات و مستحبات شرع است که بنحو صحيح با مراعات جميع شرائط و اجزاء و فقدان موانع و قواطع و مبطلات انجام گيرد و فائده آنها در دنيا نگهبان ايمان و تقويت آن و بعبارت ديگر علت مبقيه ايمانست که اگر در آنها کوتاهي شد بسا باعث زوال ايمان يا ضعف ايمان ميشود و در آخرت باعث ارتفاع درجات، هر چه بهتر و بيشتر باشد درجه رفيع‌تر ميشود.
3- وَ أَخبَتُوا إِلي رَبِّهِم بعضي تفسير کردند بسکون و طمأنينه، بعضي بخضوع و خشوع، بعضي باستقامت چنانچه در ترجمه ذکر شد لکن در خبر از حضرت صادق عليه السّلام بچهار سند روايت کرده‌اند که اخبات را حضرت تفسير بتسليم فرموده و تسليم بالاترين اخلاق حميده است حتي از مقام رضا چه نسبت بامور تکوينيه از واردات الهيه نوعيه و شخصيه از نعم و بليات و پيشامدات
در بلا خوش ميکشم لذات او || مات اويم مات اويم مات او
و چه در امور تشريعيه و دستورات الهيه و احکام شرعيه.
4- أُولئِک‌َ أَصحاب‌ُ الجَنَّةِ هُم فِيها خالِدُون‌َ تفسير واضح است و مکرر بيان شده