اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَثَل‌ُ الفَرِيقَين‌ِ کَالأَعمي وَ الأَصَم‌ِّ وَ البَصِيرِ وَ السَّمِيع‌ِ هَل يَستَوِيان‌ِ مَثَلاً أَ فَلا تَذَکَّرُون‌َ «24»
مثل دو فرقه کفاري که داراي صفات مذکوره باشند با مؤمنيني که داراي اينکه صفات ممدوحه هستند مثل کور و کر است با بينا و شنوا آيا اينکه دو مساوي هستند از حيث مثل آيا پس از اينکه بيان متذکر نميشويد.
مکرر گفته‌ايم همين نحو که از براي روح حيواني قوايي هست قوه باصره
جلد 11 - صفحه 34
و سامعه و شامه و ذائقه و لامسه که در نوع حيوانات هست و بسا انسان فاقد اينکه قوي ميشود کور است نمي‌بيند، کر است نمي‌شنود، لال است تکلم نميکند، زکام است استشمام نميکند، مريض است طعم طعام را نميچشد، مرده است حس‌ّ و حرکت ندارد بعض اجزاء بدن از کار افتاده و کره شده درک الم و حرارت و برودت را نميکند، همين نحو روح ملکوتي انساني که عبارت از آن لطيفه رباني و جوهر مجرد سماوي که از عالم امر صادر شده و مسمي بعقل است آنهم داراي اينکه نحوه از قوي هست حقايق را مشاهده ميکند، کلمات حق را ميشنود و در او تأثير ميکند، طعم عبادت را ميچشد، بوي سعادت بمشام ميرسد، در امور حقه حس و حرکت دارد رو بسعادت ميرود، اهل ايمان که داراي صفات مذکوره در آيه قبل هستند جميع اينکه قوي بنحو اتم و اکمل در آنها هست و کفاري که در آيات قبل داراي آن صفات و افعال خبيثه هستند بواسطه آفت عصبيت و عناد و کبر و تقليد آباء و حب جاه و مال فاقد جميع اينکه قوي هستند بلکه روح آنها مرده است فَإِنَّک‌َ لا تُسمِع‌ُ المَوتي وَ لا تُسمِع‌ُ الصُّم‌َّ الدُّعاءَ روم آيه 51 إِذا دَعاکُم لِما يُحيِيکُم انفال آيه
(النّاس موتي و اهل العلم احياء)
51منسوب بامير المؤمنين عليه السّلام.
لذا ميفرمايد مَثَل‌ُ الفَرِيقَين‌ِ آن فرقه که فاقد جميع اينکه قوي هستند با اينکه فرقه که واجد جميع آنها هستند بنحو اتم کَالأَعمي وَ الأَصَم‌ِّ بلکه کالموتي و الابکم با اينکه فرقه که واجد هستند وَ البَصِيرِ وَ السَّمِيع‌ِ بلکه و الحي و المدرک هَل يَستَوِيان‌ِ مَثَلًا البته بينهما بون بعيد اعلا درجات بهشت با اسفلين درکات آتش حق و باطل، نور و ظلمت، سعادت با شقاوت کمال مضادت را دارند.
أَ فَلا تَذَکَّرُون‌َ آيا پس از اينکه بيان واضح روشن مطابق عقل سليم و و جدان پاک باز هم متذکر نميشويد و بخود نميآئيد.
35