اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قالَ ارکَبُوا فِيها بِسمِ اللّهِ مَجراها وَ مُرساها إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ (41)
و فرمود باهل خود و مؤمنين سوار شويد در کشتي و تبرّک جوييد و بگوئيد بنام خدا در حال حرکت کشتي و در حال سکون محققا پروردگار من هر آينه آمرزنده و مهربان است.
وَ قالَ ارکَبُوا فِيها امر ارکبوا ارشادي است تابع مرشد اليه است و چون مرشد اليه بحکم عقل واجب است که حفظ نفس باشد از بلاي غرق لذا واجب است و متعلق خطاب اهل و مؤمنين غير اهل هستند و اما حيوانات را خود جمل فرمود بِسمِ اللّهِ در اول سوره حمد معناي بسم اللّه و اخبار وارده در فضيلت آن و موارد ورود اينکه ذکر شريف مفصلا بيان شده و در اينجا استعانت بنام خدا که از خطرات غرق نجات يابند مَجراها وَ مُرساها در اعراب اينکه دو کلمه اختلاف
جلد 11 - صفحه 54
قرائت است لکن مطابق سياهي قرآن که فقط نزد ما معتبر است مجراها بفتح ميم است و مرسيها بضم ميم و هر دو جمله بفتح سين است مع الاشباع و هر دو اسم زمان است يعني زمان حرکت سفينه و زمان سکون آن و قرار گرفتن آن بر زمين، و دارد در اخبار که هفت روز کشتي بر آب سير ميکرد و هفت شوط طواف کعبه معظمه نمود تا موقعي که آب فرو نشست و بر کوه جودي قرار گرفت که نجف اشرف باشد و دارد در اخبار که جسد حضرت آدم را هم در کشتي گذاشت و پس از فرود بر کوه جودي آنجا دفن نمود و قبري هم بر خود حفر کرد و قبري ديگر هم حفر نمود و لوحي در آن گذاشت و بر آن لوح نوشت اينکه قبري است که نوح نبي اللّه براي وصيّ پيغمبر آخر الزمان حفر کرده که ميدانست مرقد مطهر حضرت امير المؤمنين عليه السّلام اينجا است و در زيارتش ميخواني
(السلام عليک و علي ضجيعيک آدم و نوح و علي جاريک هود و صالح)
که هود و صالح در زمين وادي مدفون هستند.
إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ آمرزنده گناهان رحيم عنايت کننده تفضلات و مراحم است