اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ نادي نُوح‌ٌ رَبَّه‌ُ فَقال‌َ رَب‌ِّ إِن‌َّ ابنِي مِن أَهلِي وَ إِن‌َّ وَعدَک‌َ الحَق‌ُّ وَ أَنت‌َ أَحکَم‌ُ الحاکِمِين‌َ (45)
و خواند حضرت نوح پروردگار خود را پس گفت پروردگار من بدرستي که پسر من از اهل من است و وعده فرمودي اهل مرا نجات دهي و محققا وعده تو حق است و تو احکم الحاکمين هستي.
امري که بر حضرت نوح مشتبه شده بود اينکه جايي که کنيزان حام و سام و يافث داخل در اهل باشند پسرش کنعان بطريق اولي جزو اهل است و از آن طرف يقين قطعي دارد که وعده الهي تخلف پذير نيست إِن‌َّ اللّه‌َ لا يُخلِف‌ُ المِيعادَ رعد آيه 31 لکن غافل از اينکه در اهليت مجرد انتساب کافي نيست بايد در عقيده و اعمال هم موافق باشند لذا وَ نادي نُوح‌ٌ رَبَّه‌ُ نداء دعاء و تضرع در پيشگاه الهي است (فقال)
جلد 11 - صفحه 59
بيان دعاء است رب‌ّ ربّي بوده کسره علامت ياء است و تعبير برب‌ّ با اينکه خداوند رب‌ّ العالمين است براي الطاف و عنايات خاصه است که نسبت بنوح فرموده
چنانش سر لطف با هر تن است || که هر بنده گويد خداي من است
إِن‌َّ ابنِي مِن أَهلِي زيرا هيچ نسبتي نزديکتر بانسان از اولاد بلا واسطه نيست وَ إِن‌َّ وَعدَک‌َ الحَق‌ُّ يقين دارم که وعده تو حق است يعني ثابت و محقق است محال است تخلف وَ أَنت‌َ أَحکَم‌ُ الحاکِمِين‌َ تمام فرمايشات تو و دستورات و فرامين تو موافق با حکم و مصالح است چه شده با اينکه وصف فرزند من غرق شد و هلاک شد خداوند در جواب او و نکته اينکه جهت هلاکت چه بوده