تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) قِيلَ يا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَ بَرَکاتٍ عَلَيْکَ وَ عَلى‌ أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَکَ وَ أُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذابٌ أَلِيمٌ (48) بعد از خرابى دنيا به طوفان و استقرار کشتى بر کوه، بيان امر را فرمايد: قِيلَ يا نُوحُ اهْبِطْ: حق تعالى يا ملکى از جانب الهى گفت: اى نوح فرود بيا از کوه يا از کشتى. بِسَلامٍ مِنَّا: به سلامتى حاصل از حضرت ما، يا به سلام و تحيتى از ما بر تو. وَ بَرَکاتٍ عَلَيْکَ‌: و برکتهائى بر تو به ازدياد نسل تا آدم ثانى باشى، يا کثرت و دوام نعم بر تو. بنا به قولى به غير از نوح و سه پسرش، ديگر از اهل کشتى نسلى باقى نماند، و تمام نسب عالم بدين سه کس منتهى شود. سام، پدر عرب و فرس؛ يافث، پدر ترکان؛ و حام، پدر هنود. وَ عَلى‌ أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَکَ‌: و سلام و برکت بر گروهى که با تواند در ايمان. و تسميه ايشان به امم به جهت تحزّب يا تشعب امم است از ايشان. يا سلام بر آنهائى که ناشى شوند از جماعتى که با تو باشند، يعنى مؤمنان تا روز قيامت لقوله: وَ أُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ‌: و گروهى که از ذريه آنها باشند، زود باشد که بهره‌ور سازيم ايشان را در دنيا به فراخى زندگانى و وسعت رزق. ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذابٌ أَلِيمٌ‌: پس برسد ايشان را از جانب ما عذابى دردناک به سبب آنکه کافر شوند و ثابت گردند در ناسپاسى و حق ناشناسى. جماعتى از مفسران قائلند بر اينکه: اين سلام و برکت، شامل است اهل‌ جلد 6 - صفحه 80 کشتى و تمام مؤمنانى را که بيايند بعد از آنها تا روز قيامت، و همچنين در عذاب و نقمت مماثل خواهند بود هرچه از فرزندان اينان کافر شوند تا روز قيامت. «1» در وسيط از قراطنى نقل مى‌کند که: «2» هيچ مؤمن و مؤمنه نباشد مگر آنکه داخل در اين سلام و برکت باشد و هيچ کافر و کافره‌اى نباشد مگر آنکه داخل است در عذاب و تمتع. عاقلى گويد: هلاک شدند بهره‌وران دنيا به سبب غلبه جهل بر آنها و حصول غفلت، پس فکر نکنند در عاقبت خود، مشغول شوند به عمارت و زينت دنيا. موعظه: اى مغرور دوره زندگانى، و اى آواره بيابان آمال و امانى، گاهى بر خاک عزيزان رفته گذارى کن و بر لوح مزارشان نگاه اعتبارى افکن، از صفحه پيشانى هر کلّه پوسيده سرنوشت خود را مطالعه نما، و از الواح قبور پيش آمد احوال خويش برگشاى و تدارک گذشته نماى.