تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِکَ أَنْ أَسْئَلَکَ ما لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَ إِلاَّ تَغْفِرْ لِي وَ تَرْحَمْنِي أَکُنْ مِنَ الْخاسِرِينَ (47)
قالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِکَ: نوح عرض کرد: اى پروردگار من، بتحقيق پناه مى‌برم به تو. أَنْ أَسْئَلَکَ ما لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ: اينکه سؤال کنم تو را آن چيزى را که نيست براى من علم به آن، يعنى به جواز طلب آن. حاصل آنکه تذلل و خضوع است در درگاه سبحانى براى اينکه موفق دارد او را و نگاه دارد از زلّات نفسانى.
وَ إِلَّا تَغْفِرْ لِي وَ تَرْحَمْنِي: و اگر نيامرزى مرا و نبخشائى مرا، أَکُنْ مِنَ الْخاسِرِينَ: باشم از زيانکاران در نقص ثواب که از من ترک اولى سانح شده، و اين بر سبيل تخشع و استکانت است به درگاه الهى، اگرچه گناهى از او صادر نشده بود.
تبصره: وجوب عصمت انبياء را ادله متعدده است از جمله: عصمت لطف است مر انبياء را در تبليغ که لطفى است مخصوص به ايشان، زيرا لطف آنست که مکلّف را مقرب باشد به اداى تکليف؛ و عصمت نيز مقرب انبياء باشد به اداى تکليف مخصوص که تبليغ است. پس به تقرير شکل اول گوئيم که:
عصمت، لطف؛ و هر لطف، واجب؛ نتيجه دهد پس: عصمت انبياء واجب باشد.
بنابراين، اين نوع آيات در باره انبياء مأوّل است به ترک اولى، و نهى چنانچه تحريمى باشد، تنزيهى هم وارد است. و توبه تذليل است در درگاه سبحانى که موجب لطف الهى است هر چند گناهى نباشد. و نکته تعبير به اين
جلد 6 - صفحه 79
عبارات آنکه: چون به سبب وفور کمالات و علوّ درجات آنها و کثرت نعم حق تعالى بر ايشان، مکروهات بلکه مباحات بلکه متوجه شدن آنان به غير جناب مقدس الهى چون عظيم است، لذا اين عبارات را بر اعمال ايشان اطلاق فرموده و خود در مقام تذلل و خشوع امثال اين کلمات را استعمال نمايند.