تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
تِلْکَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْکَ ما کُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَ لا قَوْمُکَ مِنْ قَبْلِ هذا فَاصْبِرْ إِنَّ الْعاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ (49)
تِلْکَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ: اين واقعه نوح که مذکور شد، از خبرهاى غيب است که به توسط جبرئيل. نُوحِيها إِلَيْکَ: وحى فرموديم آن را به سوى تو اى پيغمبر.
ما کُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ: نبودى تو که بدانى آن را تو به حسب ظاهر، يعنى مأمور به اظهار آن نبودى. وَ لا قَوْمُکَ مِنْ قَبْلِ هذا: و نمى‌دانستند آن را قوم تو پيش
«1» تفسير مجمع البيان ج 5 ص 168، و تفسير منهج الصادقين ج 4 ص 430.
«2» در تفسير منهج ج 4 ص 430 گفته.
جلد 6 - صفحه 81
از اين، چه اهل کتاب و سير نبودند.
تنبيه: آيه شريفه تنبيه است بر آنکه پيغمبر اين اخبار را از کسى تعليم نگرفته، چه آن حضرت را به غير ايشان مخالطه نبودى و آنها هم با وجود کثرت آن را نشنيدى؛ و صاحب قرآن، خواندن و نوشتن را نياموخته و مدارست با علما و مجالست با فضلا هم ننموده، بلکه در ميان عبده اصنام و قوم جهال تربيت يافته، که عارى بودند از علوم عقليه و نقليه، و زمان طويلى هم از قوم غائب نشده که تعلم از غير در آن ممکن باشد؛ هر آينه برهان ظاهرى است بر اعجاز قرآن و نزول آن از جانب خداوند منان.
فَاصْبِرْ: پس شکيبائى کن بر مشاقّ رسالت و آزار قوم، چنانچه نوح صبر نمود. إِنَّ الْعاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ: بدرستى که سر انجام نيکو در دنيا به ظفر، و در آخرت به رستگارى براى پرهيزگاران است از شرک و معاصى و مخالفت اوامر سبحانى.
عبرت: علامه مجلسى رحمه الله در بحار از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده که: در بنى اسرائيل عابدى بود مکرر مى‌گفت: (الحمد للّه ربّ العالمين و العاقبة للمتّقين) ابليس از مداومت او بدين گفتار در خشم شده، شيطانى نزد او فرستاد به او گفت (و العاقبة للاغنياء) عاقبت نيکو براى توانگران است. ميان آن شيطان و عابد مؤمن، نزاع، و راضى شدند به حکم اوّل کسى که پيدا شود به شرطى که سخن هريک را تصديق نمود، آن شخص يک دست ديگرى را قطع کند.
پس به شخصى رسيدند و از او پرسيدند گفت: (العاقبة للاغنياء) [آن شخص شيطانى بود]. باز عابد ذکر سابق را گفت، شيطان گفت: باز همين را گوئى؟ ثانيا به حکم اول شخص راضى شدند. اين مرتبه هم شيطانى مصور و تصديق شيطان همجنس خود را نمود، دست ديگر عابد را شيطان قطع کرد. عابد باز همان ذکر را تکرار، شيطان گفت: دو دست تو رفت باز آن را گوئى! اين مرتبه قرار شد به گردن زدن. پس حق تعالى ملکى را مصور به صورت شخصى فرستاد، چون قصه را نقل نمودند آن شخص دستهاى عابد را بجاى خود گذاشت
جلد 6 - صفحه 82
دست بر آن ماليده درست شد به حال اول، پس گردن آن شيطان را زده گفت:
(إِنَّ الْعاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ). «1»