اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِلاَّ الَّذِين‌َ تابُوا وَ أَصلَحُوا وَ بَيَّنُوا فَأُولئِک‌َ أَتُوب‌ُ عَلَيهِم وَ أَنَا التَّوّاب‌ُ الرَّحِيم‌ُ (160)
(مگر کساني که توبه نمودند و اصلاح گذشته نمودند و آنچه را خداوند نازل فرموده بود بيان نمودند پس بر ايشان برحمت خود بازگشت ميکنيم و من توبه پذيرنده و بخشاينده هستم) إِلَّا الَّذِين‌َ تابُوا استثناء از لعن درباره کتمان کنندگان است که با سه شرط از اينکه لعنت خارج ميشوند:
1- توبه و پشيماني از کتمانهاي گذشته و حقيقت توبه همان ندامت است چنانچه پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فرموده: «
کفي في التوبة الندم
» 2- اصلاح ضررهايي که در اثر کتمان متوجه شده از اضلال مردم و اضرار بآنان و غيره که بايد تدارک شود.
3- تبيين آنچه کتمان نموده باين معني که حقيقت را بيان کند و ديگر کتمان ننمايد.
و از اينکه آيه استفاده ميشود که توبه مرتد قبول است زيرا مفاد آيه اينست که انسان بکتمان نمودن حقيقت کافر و مستحق لعن و عذاب ميگردد و بتوبه از کفر و استحقاق لعن بيرون ميآيد و تفسير کلمه تاب و بيان توبه و همچنين تفسير تواب و رحيم در ضمن بيان کلمه استغفار گذشت«1»