تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ کُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ آتانِي مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ فَما تَزِيدُونَنِي غَيْرَ تَخْسِيرٍ (63)
قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ: فرمود صالح اى قوم من، خبر دهيد مرا. إِنْ کُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي: اگر باشم بر حجتى روشن از جانب پروردگار خود.
نکته: ترديد کلام، به اعتبار مخاطبين است که شک داشتند بر حقانيت او.
وَ آتانِي مِنْهُ رَحْمَةً: و عطا کرده باشد مرا از جانب خود نبوتى که لازم رحمت واسعه حق است. فَمَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ: پس کيست که يارى کند و باز دارد مرا از عذاب الهى، إِنْ عَصَيْتُهُ: اگر من نافرمانى کنم ذات سبحانى را
جلد 6 - صفحه 96
در تبليغ رسالت و منع از اشراک. حاصل آنکه اگر چنانچه من بر حق و اين نبوت افاضه رحمت الهيه و من مخالفت او نمايم در دعوت براى خاطر شما، پس ناصرى نيست و احدى مرا يارى نکند در دفع و منع عذاب سبحانى.
فَما تَزِيدُونَنِي غَيْرَ تَخْسِيرٍ: پس شما نمى‌افزائيد مرا غير از نسبت دادن زيانکارى به من به ابطال و تضييع شما آنچه حق تعالى به من عطا فرموده از نبوت و استتباع شما مرا در دين و ملت پدران خود. يا زياد نمى‌کنيد شما به گفتار خود: «أَ تَنْهانا أَنْ نَعْبُدَ ما يَعْبُدُ آباؤُنا» مرا جز نسبت دادن من شما را به خسارت. يا اگر تابع شما شوم و اجابت سخنان شما نمايم، به منزله کسى باشم که زيانکارى را آنا فآنا زياد گرداند، يا تقليد آباء و اقتداى به ايشان نيست مگر زيانکارى.
خلاصه هرچه حضرت صالح عليه السّلام ايشان را دعوت به ايمان فرمود قبول ننموده در طغيان افزودند، و گفتند: ما به تو ايمان نمى‌آوريم تا بيرون‌آورى براى ما از اين سنگ، شتر ماده که ده ماهه آبستن باشد. و آن سنگى بود که مى‌پرستيدند و هر سال نزد آن، جمعيت نموده، قربانيها مى‌کردند. پس خداى تعالى براى اتمام حجت به قدرت کامله، کوه شکافته، صداى عظيم ظاهر شد که نزديک بود عقلها زائل گردد. ناگاه سر ناقه از آن شکاف هويدا و هنوز تمام گردنش بيرون نيامده بود که شروع کرد به نشخوار کردن، پس جميع بدنش بيرون آمده به روى زمين ايستاد. چون اين حال غريب و معجزه عجيب مشاهده نمودند، درخواست نمودند که بچه او هم آيد. فورا به امر الهى بچه شتر خارج و به اطراف شتر مى‌گرديد، حضرت صالح عليه السّلام از راه نصيحت فرمود: