تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ إِلى‌ مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَکُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ وَ لا تَنْقُصُوا الْمِکْيالَ وَ الْمِيزانَ إِنِّي أَراکُمْ بِخَيْرٍ وَ إِنِّي أَخافُ عَلَيْکُمْ عَذابَ يَوْمٍ مُحِيطٍ (84) بعد از آن قصه پنجم، قوم شعيب عليه السّلام را بيان ميفرمايد: وَ إِلى‌ مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً: و فرستاديم به اولاد مدين پسر ابراهيم عليه السّلام يا به ساکنان بلده مدين برادر نسبى ايشان حضرت شعيب عليه السّلام را که پسر يثرون بن نويب پسر ابراهيم عليه السّلام بود، چون مبعوث شد باز مانند پيغمبران سلف دعوت به فطرت توحيدى نمود. قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ‌: جلد 6 - صفحه 119 فرمود اى قوم من، پرستش و ستايش کنيد خداى را به يگانگى. ما لَکُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ‌: نيست شما را هيچ خدائى بجز ذات سبحانى. بعد از امر بتوحيد که ملاک امر است، نهى فرمايد ايشان را از آنچه عادتشان بود: وَ لا تَنْقُصُوا الْمِکْيالَ وَ الْمِيزانَ‌: و مکاهيد و کم مکنيد پيمانه را در پيمودن مکيال و ترازو را در سنجيدن موزونات. حاصل آنکه کم‌فروشى نکنيد، چه آن منافى عدل و مخلّ است به حکمت و مصلحت معاوضه. بعد در بيان علت نهى مذکور فرمود: إِنِّي أَراکُمْ بِخَيْرٍ: بدرستى که مى‌بينم شما را در وسعت نعمت و ثروت، يعنى درمانده و محتاج نيستيد که داعى باشد شما را به خيانت، بلکه متنعم و توانگر هستيد. و رسم حق گزارى آنست که مردمان را از مال خود بهره‌مند سازيد و حق آنها را باز دهيد، نه آنکه از حقوق ايشان بازگيريد. بعد تهديد فرمايد: وَ إِنِّي أَخافُ عَلَيْکُمْ‌: بدرستى که من مى‌ترسم بر شما به اين خيانت که مى‌کنيد در مال يکديگر. عَذابَ يَوْمٍ مُحِيطٍ: عذاب روزى که محيط شود به شما و گرداگرد شما درآيد و محاصره کند به قسمى که هيچکس از آن رهائى نيابد. مراد عذاب قيامت يا عذاب استيصال است. نکته: توصيف يوم به احاطه که صفت عذاب است، به جهت وقوع عذاب باشد در آن روز.