اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ يا قَوم‌ِ أَ رَأَيتُم إِن کُنت‌ُ عَلي بَيِّنَةٍ مِن رَبِّي وَ رَزَقَنِي مِنه‌ُ رِزقاً حَسَناً وَ ما أُرِيدُ أَن أُخالِفَکُم إِلي ما أَنهاکُم عَنه‌ُ إِن أُرِيدُ إِلاَّ الإِصلاح‌َ مَا استَطَعت‌ُ وَ ما تَوفِيقِي إِلاّ بِاللّه‌ِ عَلَيه‌ِ تَوَکَّلت‌ُ وَ إِلَيه‌ِ أُنِيب‌ُ (88)
فرمود شعيب اي قوم من آيا رؤيت ميکنيد که اگر من از روي دليل قطعي و برهان علمي از جانب پروردگارم باشم و روزي داده مرا از جانب خود روزي خوبي و من اراده نکردم با شما مخالفت و ستيزگي کنم بآنچه که شما را نهي ميکنم از آن غرضي ندارم جز اصلاح بقدري که توانايي دارم و نيست توفيق من مگر بخداوند بر او توکل کردم و بسوي او انابه ميکنم.
اينکه آيه شريفه شاهد قوي است بر آنچه در آيه قبل بيان کرديم بر خلاف آنچه مفسرين گفتند که اعراض از نقل آنها کرديم چون تفسير برأي بوده که گفتيم قوم شعيب نظرشان اينکه بود که تو از جانب خدا نيامده‌اي فقط ميخواهي ما هم مثل تو باشيم نماز کنيم و بتها را کنار گذاريم و آنچه ميخواهيم در اموال خود
جلد 11 - صفحه 108
تصرف نکنيم و اينکه گفتار با حلم و رشد مناسبت ندارد و از روي هوي و پيش خود است لذا در جواب آنها قال‌َ يا قَوم‌ِ أَ رَأَيتُم إِن کُنت‌ُ عَلي بَيِّنَةٍ مِن رَبِّي من بدون دليل و مدرک با شما نميگويم و نيامده‌ام بيّنه و معجزه دارم که فعل الهي است بمن داده شده که دليل قطعي و حجت بالغه باشد بر صدق دعواي من، در اخبار بما نرسيده که معجزه شعيب چه بوده ولي اينکه جمله دلالت صريح دارد که بدون معجزه نبوده.
وَ رَزَقَنِي مِنه‌ُ رِزقاً حَسَناً اشاره به اينکه طمع بمال شما ندارم آن قدر خداوند بمن عطا فرموده که احتياج بمال شما ندارم.
وَ ما أُرِيدُ أَن أُخالِفَکُم نه بجنگ شما آمده‌ام و نه ميخواهم شما را در زحمت بيندازم و نه با شما دشمني دارم إِلي ما أَنهاکُم عَنه‌ُ اينکه ميگويم پرستش نکنيد جز خداي يکتاي بي‌همتا را و در معاملات خود کم فروشي نکنيد.
إِن أُرِيدُ إِلَّا الإِصلاح‌َ مقصدي ندارم جز سعادت دنيا و آخرت شما و اينکه با هم موافقت و مساوات داشته باشيد بهم ظلم نکنيد به عدالت رفتار کنيد نه از کسي زياد بگيريد و نه بکسي کم دهيد که توليد عداوت و عناد ميکند بين شما مَا استَطَعت‌ُ هر قدر که بتوانم اصلاح کنم.
وَ ما تَوفِيقِي إِلّا بِاللّه‌ِ از خدا ميطلبم که بمن توفيق دهد که بتوانم شما را سعادت‌مند کنم و هدايت نمايم و دنيا و آخرت شما را تأمين کنم.
عَلَيه‌ِ تَوَکَّلت‌ُ بشما نظر ندارم که بيائيد بمن کمک دهيد و همراهي کنيد اعتمادم و توکّلم باو است و بس وَ إِلَيه‌ِ أُنِيب‌ُ هر چه بخواهم در خانه او ميروم و از او ميطلبم.
109