هماهنگى ميان عناصر طبيعت و اجزاى هستى و قوانين حاکم بر آنها، همه نشاندهندهى حاکميّت وقدرت وارادهى خداى يگانه است.
آفرينش آسمانها و توسعهى دائمى آنها «1» که دست انسان تاکنون فقط به قسمتى از اوّلين آسمان رسيده، و استحکام «2» و طبقات هفتگانه «3» و نظام حاکم «4» و تناسبات و ارتباطات ميان هريک و بىستون بودن «5» و حفاظت آنها «6» و حرکات ستارگان در مدارهاى خود و
«1». «وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ» ذاريات، 47.
«2». «سَبْعاً شِداداً» نبأ، 12.
«3». «سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً» ملک، 3.
«4». «أَوْحى فِي کُلِّ سَماءٍ أَمْرَها» فصّلت، 12.
«5». «بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها» رعد، 2.
«6». «سَقْفاً مَحْفُوظاً» انبيا، 32.
جلد 1 - صفحه 251
فاصله هريک از آنها، همه نشانههاى قدرت خداوند يکتاى حکيم است.
سعدى مىگويد:
آفرينش، همه تدبير خداوند دل است
دل ندارد، که ندارد به خداوند اقرار
کوه و دريا ودرختان، همه در تسبيحند
نه همه مستمعى، فهم کند اين اسرار
عقل، حيران شود از خوشه زرين عنب
فهم، عاجز شود از حبّه ياقوت انار
پاک وبىعيب، خدايى که به تقدير عزيز
ماه وخورشيد، مسخّر کند وليل ونهار
کلمه «رياح» جمع «ريح» به معناى باد است، ولى در قرآن هر جا کلمه «ريح» آمده همراه قهر و عذاب است، مانند: «ريح صَرصَر» «1» ولى هرجا کلمه «رياح» آمده، همراه باران و لطف الهى است. در حديث مىخوانيم: هرگاه بادى مىوزيد، پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمود: «اللهم اجعلها رياحا و لا تجعلها ريحا» خداوندا! اين باد را رياحِ رحمت قرار ده، نه ريحِ عذاب. «2»