تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلائِکَةُ أَوْ نَرى رَبَّنا لَقَدِ اسْتَکْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ وَ عَتَوْا عُتُوًّا کَبِيراً «21»
شبهه چهارم منکرين نبوت آنکه:
وَ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا: و گفتند آنانکه اميد ندارند جزاى ما را، يعنى منکر حشر و نشر و بعث و نمىترسند عذاب ما را. لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلائِکَةُ: چرا فرستاده نمىشود بر ما ملائکه تا شهادت دهند بر اينکه اين پيغمبر محق است در دعواى خود، أَوْ نَرى رَبَّنا: يا چرا نمىبينيم به آشکارا پروردگار خود را تا با ما سخن گويد و به تصديق و پيروى اين پيغمبر امر فرمايد.
جبائى گفته اين آيه دال است بر آنکه آنها مجسمه بودند که تجويز رؤيت
«1». تفسير برهان، ج 3، ص 158، چاپ دار الکتب العلمية.
جلد 9 - صفحه 321
کردهاند بر خداى تعالى، پس حق تعالى استيناف جمله قسيميه نموده از براى بيان شدت استکبار و فرط سرکشى ايشان به سبب اين سخن، و فرمود: لَقَدِ اسْتَکْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ: هر آينه به خداى قسم که بتحقيق سخت استکبار ورزيدند به مرتبهاى که جرئت نمودند بر تکلم به مثل اين گفتار عظيم شنيع، وَ عَتَوْا عُتُوًّا کَبِيراً: «1» و سرکشى نمودند سرکشى بزرگ، يعنى سرکشى ايشان به منتها درجه رسيده، زيرا بعد از مشاهده معجزات باهرات و آيات داله بر حق، اعتراض نمودند و اقتراح ديدن ملائکه و لقاى الهى کردند.