1- بهترين راه خداشناسى براى همگان، تفکّر در پديدههاى هستى است که بر اساس حکمت الهى آفريده شدهاند. «أَ لَمْ تَرَ»
2- گردش زمين به دور خود و خورشيد تصادفى نيست، حکيمانه و مدبرانه است. «أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّکَ کَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ»
3- انسان غرق در نعمتهاست، ولى با ديدهى عبرت به آنها نمىنگرد. «أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّکَ کَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ»
«1». تفسير نورالثقلين.
«2». شهريار نيز مىگويد: به على شناختم من، به خدا قسم خدارا.
«3». مولوى.
جلد 6 - صفحه 264
4- گستردگى و طولانى شدن مدّت سايه به خاطر پرورش و رشد و شکوفايى است. رَبِّکَ ... مَدَّ الظِّلَ (اگر نور، مستقيم و يا سايه دائمىبود، يا همگى مىسوختند و يا منجمد مىشدند.)
5- گرچه خداوند قدرت دارد که در طبيعت، تغيير و تحوّل شديد ايجاد کند، ولى خداوند سنّت خود را ترک نمىکند. «وَ لَوْ شاءَ»
6- تداوم گردش هستى به دست اوست. «وَ لَوْ شاءَ لَجَعَلَهُ ساکِناً»
7- شناخت سايه با وجود خورشيد و نور ممکن است، زيرا هر چيزى با وجود ضدش شناخته مىشود. «ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيلًا»
8- حرکت هستى و عملکرد طبيعت، عمل خداست. «مَدَّ- جَعَلْنَا- قبضنا»
9- همان گونه که آفرينش جهان به تدريج و آرامى و در شش مرحله صورت گرفته است، تغيير آن نيز به تدريج خواهد بود. «قَبْضاً يَسِيراً»
10- گرفتن هيچ چيز براى خدا سخت نيست. «قَبْضاً يَسِيراً»