تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ لَقَدْ صَرَّفْناهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّکَّرُوا فَأَبى‌ أَکْثَرُ النَّاسِ إِلاَّ کُفُوراً (50) وَ لَقَدْ صَرَّفْناهُ بَيْنَهُمْ‌: و هر آينه بتحقيق گردانيديم ما باران را ميان ايشان در بلدان مختلفه و اوقات متفاوته به صفات مختلفه، يعنى به قطرات بزرگ و کوچک و غير آن از قلت و کثرت بر حسب مصلحت و حکمت. ابن عباس روايت کرده حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله فرمود: هيچ سالى نباشد که باران آن از سالى ديگر بيشتر باشد يا کمتر، و لکن حق تعالى تقسيم آن‌ «1». تفسير ابو الفتوح رازى، ج 8، ص 284 و 285. جلد 9 - صفحه 352 فرموده ميان بندگان خود به هر قدر که خواهد به اين وجه که به سبب معصيت بعضى، باران آن شهر را به شهرهاى ديگر يا به بيابانها و درياها ريزان سازد، پس اين آيه تلاوت فرمود. «1» و بدين مضمون از حضرت صادق عليه السّلام نيز مروى است، و روايت شده که همه ملائکه، عدد باران و مقدار آنها را در هر سال مى‌دانند به جهت آنکه اختلاف در باران نيست، بلکه در بلد مى‌باشد. «2» نزد بعضى معنى آنکه: ما مکرر نموديم سخن ابر و باران را در قرآن و ساير کتب براى مبالغه در تنبيه و تدبر بندگان در آن تا به حق نعمت الهى معرفت پيدا کنند و به شکر گزارى قيام نمايند، چنانکه فرمايد: لِيَذَّکَّرُوا: تا ياد کنند قدرت مرا و تفکر کنند در آن و تشکر نمايند، يا به باز گردانيدن از آنها متنبه و عبرت يابند و دست از معصيت باز دارند و توبه کنند. فَأَبى‌ أَکْثَرُ النَّاسِ‌: پس ابا نمودند بيشتر مردمان و قبول نکردند، إِلَّا کُفُوراً: مگر ناسپاسى و کفران نعمت را. يا انکار نمودند و گفتند باران داده شديم به جهت نزول و صعود فلان و فلان ستاره و شبهه‌اى نيست هر شخصى عقيده اش اين از انواء باشد، کافر است؛ زيرا منکر خالق شده، لکن اگر معتقد او اين باشد که خدا خالق باران، و انواء به منزله علاماتند، کافر نمى‌شود. «3» تتميم: در کافى- به روايت حضرت عبد العظيم عليه السّلام از حضرت ابى جعفر عليه السّلام فرمود: جبرئيل نازل شد به اين آيه (فابى اکثر النّاس بولاية علىّ الّا کفورا) «4» بنابراين حضرت، باطن آيه شريفه را فرمايد يا تأويل آن. «1». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 390. «2». همان مدرک. «3». همان مدرک. «4». اصول کافى ج 1، باب فيه نکت و نتف من التنزيل فى الولايه، ص 424 و 425، روايت 64 چاپ سوّم. جلد 9 - صفحه 353