تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ هُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ وَ جَعَلَ بَيْنَهُما بَرْزَخاً وَ حِجْراً مَحْجُوراً (53) بعد از آن تعداد نعمت ديگر نمايد که دلالت تامه دارد بر قدرت کامله و مى‌فرمايد: وَ هُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ‌: و پروردگار شما آن ذاتى است که به حکمت شامله مجاور و ملاصق بهم ساخت دو دريا را بى‌آنکه بهم آميزد، هذا عَذْبٌ فُراتٌ‌: اين يکى آبى است شيرين و بسيار خوش که از بسيارى خوشى دافع تشنگى است. وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ‌: و اين ديگر آب بسيار شور و تلخ، يعنى بحر فارس و روم. وَ جَعَلَ بَيْنَهُما بَرْزَخاً: و قرار داد ميان اين دو دريا مانعى از قدرت خود. وَ حِجْراً مَحْجُوراً: و دورى را دور بودنى، يعنى با آنکه ملاصق يکديگرند، چنان مانعى و دورى ميان ايشان است که هيچيک ممزوج و مخلوط به ديگرى نمى‌شود و گوئيا به ديگرى مى‌گويد کلمه‌اى را که دشمن به دشمن مى‌گويد، و آن حجرا محجورا باشد، يعنى دور شو از من دور شدنى که محروم و متروک از هم باشيم. خلاصه معنى آنکه: حق تعالى به قدرت کامله خود حاجزى در ميان دو دريا قرار داده تا مختلط بهم نشوند و به اقتدار تام خود منع بليغ فرموده از آنکه آب شور تلخ، فاسد نمايد آب شيرين خوش گوار را. «1». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 391- انتشارات کتابفروشى اسلاميّه. جلد 9 - صفحه 355 در کافى- از حضرت صادق عليه السّلام مروى است: بدرستى که خداوند عز و جل عرض ولايت ما فرمود بر آبها، پس هر آبى که قبول ولايت ما نمود، شيرين و خوشگوار شد، و هر آبى که انکار ولايت ما نمود، تلخ و شور قرار داد آن را. «1» نزد بعضى مراد به بحر عذب، نهر عظيم است مانند نيل و جيحون و دجله و سيحون، و مراد به بحر ملح ساير درياها و برزخ ميان اينها شهرها و بيابانهاست که آن ميان آن دو واقع شده. و بنابراين تقدير قدرت در فصل و اختلاف صفت است با آنکه مقتضى طبيعت هر عنصر آنست که متضام و متلاصق و متشابه يکديگر باشند در کيفيت‌ «2»، لکن به قدرت خلّاق عالم، اختلاف بين آنها واقع شده.