اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل ما أَسئَلُکُم عَلَيه‌ِ مِن أَجرٍ إِلاّ مَن شاءَ أَن يَتَّخِذَ إِلي رَبِّه‌ِ سَبِيلاً (57)
بفرما سؤال نمي‌کنم از شما از براي رسالت من هيچگونه اجري مگر کسي که بخواهد اتخاذ کند و بگيرد بسوي پروردگار راهي و سبيلي.
(قُل ما أَسئَلُکُم عَلَيه‌ِ مِن أَجرٍ) اينکه مقاله تمام انبياء و رسل بوده به امت خود که تصور نشود که پيغمبران طمع به مال آنها دارند و نظرشان به استفاده ماديست و در بسياري از آيات دارد در مقاله نوح (إِن أَجرِي‌َ إِلّا عَلَي اللّه‌ِ) يونس آيه 72، هود آيه 41 و در مقاله هود (إِن أَجرِي‌َ إِلّا عَلَي الَّذِي فَطَرَنِي) هود آيه 53 و نيز در حق نوح ميفرمايد:
(إِن أَجرِي‌َ إِلّا عَلي رَب‌ِّ العالَمِين‌َ) شعراء آيه 109 و همچنين در حق لوط و شعيب به همين عبارت آيه 164 و آيه 180 و در سوره سبأ آيه 47 در حق حضرت رسالت (إِن أَجرِي‌َ إِلّا عَلَي اللّه‌ِ).
(اشکالان اول: اينکه آيات مخالفت دارد با آيه شريفه (قُل لا أَسئَلُکُم عَلَيه‌ِ أَجراً إِلَّا المَوَدَّةَ فِي القُربي) شوري آيه 22.
جلد 13 - صفحه 643
جواب اولا: مراد از عدم سؤال اجر مال و منافع ماديست و اما امور ديني بخصوص امري که ايمان منوط باو است مانعي ندارد مثل اينکه بفرمايد: من توقع مالي از شما ندارم جز اينکه ايمان بياوريد.
و ثانيا: اينکه مودت ذوي القربي به نفع آنها است چنانچه ميفرمايد:
(ما سَأَلتُکُم مِن أَجرٍ فَهُوَ لَکُم) اشکال دوم: اينکه آيات منافيست با آيه خمس و انفال که ميفرمايد:
(وَ اعلَمُوا أَنَّما غَنِمتُم مِن شَي‌ءٍ فَأَن‌َّ لِلّه‌ِ خُمُسَه‌ُ وَ لِلرَّسُول‌ِ الاية) انفال آيه 42 و ميفرمايد:
(قُل‌ِ الأَنفال‌ُ لِلّه‌ِ وَ الرَّسُول‌ِ) انفال آيه 1 و همچنين قطايع ملوک، بطون اوديه رؤس جبال و غير اينها.
جواب اولا اينکه امور داخل در جمله بعد است (إِلّا مَن شاءَ أَن يَتَّخِذَ إِلي رَبِّه‌ِ سَبِيلًا) از جمله حقوقيست که در اموال قرار داده مثل مصارف حج، زکاة، صله رحم، صدقات، عبادات ماليه.
و ثانيا عطف فرمود به اللّه همين نحوي که خدا اجر خدايي نمي‌طلبد رسول هم اجر رسالت نمي‌طلبد و اموري است که خداوند براي رسولش مقرر فرموده مثل سهم ذوي القربي چنانچه در خبر است
(الارض کلها للامام)
و دارد براي شيعه حلال فرموده‌اند.
644