تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا وَ زادَهُمْ نُفُوراً (60) «1». اصول کافى ج 1، کتاب التوحيد، ص 127، چاپ سوّم سال 1388، دار الکتب الاسلاميّة. «2». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 413، چاپ کتابفروشى اسلاميّة. «3». تفسير مجمع البيان، ج 4، ص 176، انتشارات کتابخانه آية اللّه العظمى المرعشى النجفى. «4». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 413، چاپ کتابفروشى اسلاميّه. جلد 9 - صفحه 365 وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ‌: و زمانى که گفته شود مر مشرکان را سجده کنيد مر خداى بخشاينده را، قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ‌: گويند: رحمان چه چيز است و چه کس باشد، يعنى اسمى است که مسماى او را نمى‌شناسيم؛ زيرا کافران اسم رحمان را به خدا اطلاق نمى‌کردند. يا اين اسم مذکور در کتب ايشان بود، لکن آنها به آن معرفت نداشتند. نزد بعضى آنکه مسيلمه کذاب را به اين اسم ملقب کرده بودند، و چون پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود سجده کنيد رحمان را گفتند: ما نمى‌شناسيم رحمان را مگر آنکه در يمامه است، يعنى مسيلمه را. و سؤال يا به جهت آن بود که مجهول ايشان بوده، يا سؤال از معنى آن بود، زيرا در کلام متعارف آنها مستعمل نبود، يا به سبب انکار اطلاق آن بر خدا. أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا: آيا سجده کنيم؟ .... استفهام براى انکار است، يعنى سجده نکنيم مر آن چيزى را که امر کنى ما را به سجده او. «1» نزد بعضى مأموريه باشد، يعنى سجده نکنيم به جهت امر کردن تو ما را بدون شناسائى. وَ زادَهُمْ نُفُوراً: و زياد نمود ذکر رحمان يا امر به سجده او مر کافران را رميدن از ايمان و دور شدن از راه حق، يعنى نزد اين حال نفور ايشان از حق زياده گشت؛ اين سجده هفتم است از سجده‌هاى قرآنى و نزد اماميه مستحب است.