اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَلق‌ِ عَصاک‌َ فَلَمّا رَآها تَهتَزُّ کَأَنَّها جَان‌ٌّ وَلّي مُدبِراً وَ لَم يُعَقِّب يا مُوسي لا تَخَف إِنِّي لا يَخاف‌ُ لَدَي‌َّ المُرسَلُون‌َ «10»
و بينداز عصاي خود را پس چون که ديد به حرکت آمد که گويا مثل ماري شد پشت کرد از عقب يعني پس پس رفت و رو از او برنگردانيد اي موسي نترس محققا به درستي که نزد من نمي‌ترسند پيغمبران.
اينکه آيه دليل بر رسالت او است چنانچه آيه قبل دليل بر نبوت او بود.
(وَ أَلق‌ِ عَصاک‌َ) جمله در تقدير است پس چون القاء عصا کرد بر حسب امر الهي يعني فالقاه.
(فَلَمّا رَآها) پس چون ديد عصا را.
جلد 14 - صفحه 113
(تهتز) اهتزاز بحرکت در آمدن و خود را به زمين کشاندن است و اينکه اولين معجزه است که به موسي عنايت شد براي اطمينان قلب موسي.
(کَأَنَّها جَان‌ٌّ) جان ماريست طولاني يعني مار بزرگيست گذشت که گاهي تعبير بحيه فرموده فَإِذا هِي‌َ حَيَّةٌ تَسعي (طه آيه 20) در اينجا تعبير بجان کرده که اژدها باشد در جاي ديگر تعبير به ثعبان فرموده و گفتند جان ماريست اکحل العينين سياه چشم بعضي گفتند مار سفيد است بعضي گفتند زرد است بعضي گفتند مثل اسب بال دارد و گذشت که ثعبان افعي است در سوره اعراف مي‌فرمايد: فَإِذا هِي‌َ ثُعبان‌ٌ مُبِين‌ٌ (آيه 107) و اينکه حالات مختلفه داشته حيه بوده براي موسي جان بود براي فرعون ثعبان بود براي سحره حية لعدوها که به سرعت مي‌رفت جان لطولها که گفتند به تمام قد بلند مي‌شد و روي دم مي‌ايستاد و دهان باز کرد که يک لب به زمين و يک لب بالاي قصر فرعون و ثعبان لبلعها که تمام سحر سحره را بلعيد.
(وَلّي مُدبِراً) حضرت موسي ترسيد و بنا کرد عقب عقب رفتن صورت به سوي جان بوده و پس پس مي‌رفت.
(وَ لَم يُعَقِّب) پشت نکرد بمار که او را نبيند و ترسيد لذا خطاب رسيد:
(يا مُوسي لا تَخَف) آنکه قدرت دارد عصا را حيه و جان بکند قدرت دارد برگرداند عصا کند.
(إِنِّي لا يَخاف‌ُ لَدَي‌َّ المُرسَلُون‌َ) بعضي گفتند چون انبياء و مرسلين معصوم بودند لذا خوف نداشتند لکن اينکه کلام غلط است معصومين خوف آنها بيشتر است از سايرين چنانچه رجاء آنها هم بالاتر است و توضيح مطلب اينکه سه قسم خوف داريم:
«1» خوف از بليات و مضار دنيوي و گرفتاري‌ها و شکنجه‌هاي دشمن و اذيت و ظلمهاي آنها.
«2» خوف از معاصي و عواقب امور و از عذاب الهي.
«3» خوف از عظمت و بزرگواري الهي و خود را کوچک و حقير دانستن. انبياء و مرسلين بلکه صلحاء مؤمنين خوف اول را ندارند چون مي‌دانند آنچه بر آنها وارد مي‌شود عين صلاح است و به جا و به موقع است و کمال رضا و خوشنودي را از قضاء الهي دارند ببينيد حضرت
جلد 14 - صفحه 114
ابا عبد اللّه در گودال قتلگاه عرض مي‌کند
«الهي رضا بقضائک صبرا علي بلائک لا معبود لي سواک»
يکي از لشگريان إبن سعد نامش هلال است نقل مي‌کنند که گفت نزد إبن سعد بودم پياده‌اي دوان دوان آمد نزد إبن سعد گفت امير البشارة حسين از بالاي اسب به زمين افتاد اسب تاختم بروم تماشاي جان دادن حسين را بکنم چون آمدم ديدم صورت برافروخته خرم خندان «شغلني جمال وجهه عن الفکرة في قتله».
در بلاء خوش مي‌کشم لذات او || مات اويم مات اويم مات او
حضرت موسي بن جعفر در زندان سجده شکر مي‌کند که از خداوند درخواست کردم يک جاي خلوتي براي عبادت او بمن عنايت فرمود: حضرت ابراهيم در فلاخن رو به آتش مي‌رود و مي‌فرمايد:
«حسبي من سؤالي علمه بحالي»
اينکه خوف است که مي‌فرمايد: (إِنِّي لا يَخاف‌ُ لَدَي‌َّ المُرسَلُون‌َ).
از امير المؤمنين (ع) است که مي‌فرمايد اگر خداوند فرداي قيامت بفرمايد من تمام اهل محشر را بهشت مي‌برم مگر يک نفر علي مي‌ترسد که آن يک نفر علي باشد و اگر بفرمايد تمام را جهنم مي‌برم مگر يک نفر علي اميدوار است که آن يک نفر علي باشد.