تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ تَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقالَ ما لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ کانَ مِنَ الْغائِبِينَ «20» وَ تَفَقَّدَ الطَّيْرَ: و باز جست مرغان را، «هدهد» در ميان آنها نبود؛ فَقالَ ما لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ: پس گفت چيست مرا که در جرگه مرغان نمى‌بينم هدهد را، يا چشم من بر او نمى‌افتد به جهت ساترى، أَمْ کانَ مِنَ الْغائِبِينَ‌: يا هست از غايب شدگان از اين جمع. و حقيقت معنى آنکه چون سليمان هدهد را نديد، گمان برد که او حاضر است اما او را به جهت مانعى نبيند. پس چون خوب نظر نمود، بر او ظاهر شد که غائب است. از آن اعراض نموده گفت: آيا او غائب است؟ پس سؤال از جهت چيزى بود که او را لايح شده بود از آن حضور يا مانع ديدن او يا غيبت او. عياشى به اسناد خود روايت نموده که ابو حنيفه از حضرت صادق عليه السّلام پرسيد: سبب تفقد سليمان هدهد را چه بود؟ فرمود: تا محل آب را بر او نمايد، چه او «1» مجمع البيان، ج 4، ص 216. جلد 10 - صفحه 30 آب را در زير زمين مى‌بيند همچنانکه يکى از شما روغن را در شيشه! ابو حنيفه چون اين بشنيد روى به اصحاب خود کرد و خنديد. حضرت فرمود: چرا مى‌خنديد؟ گفت: ظفر يافتم بر تو، چگونه آب را در زير زمين مى‌بيند و دام را در روى خاک نبيند که در گردن او افتد؟ حضرت فرمود: اما علمت اذا نزل القدر عمى البصر، آيا ندانسته‌اى که چون تقدير الهى نازل گشت چشم از بينائى کور شود «1».