تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذاباً شَدِيداً أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطانٍ مُبِينٍ «21»
سليمان چون يقين نمود که هدهد غائب است گفت:
لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذاباً شَدِيداً: هر آينه البته به خدا قسم عذاب کنم او را به جهت تأديب و مصلحت انتظام مملکت، عذابى سخت که پرهاى او را برکنم و قطران به او ماليده و در آفتاب افکنم؛ يا او را در ميان مورچگان افکنم تا او را بخورند؛ يا او را با ضدش در يک قفس حبس کنم؛ يا از خدمتش برانم؛ يا به خدمت اقرانش نصب کنم. أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ: يا هر آينه البته البته بکشم او را براى عبرت ابناى جنس او از طيور. أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطانٍ مُبِينٍ: يا بيايد مرا با حجتى روشن که سبب غايب شدن او چه بوده که مبيّن عذر او باشد.
در اخبار وارد شده که چون هدهد از محل خود پرواز نمود، از جانب راست و چپ نگاه کرد، باغى ديد آنجا رفت، به هدهد ديگر رسيد، آن هدهد پرسيد: از کجا مىآئى؟ گفت: از شام و يمن و با سليمان بن داود بودم. گفت: سليمان کيست؟ گفت: پادشاه جنّ و انس و وحوش و طيور، پس گفت: تو از کجائى؟
گفت: من از اين شهر هستم. پرسيد: پادشاه آن کيست؟ گفت: زنى بلقيس نام دارد و او را ملک عظيمى است، دوازده هزار قايد دارد و هر قائدى با صد هزار سوار.
پس گفت: اگر خواهى
«1» مجمع البيان، ج 4، ص 217.
جلد 10 - صفحه 31
بيا و در ملک او نگر. گفت: ترسم سليمان مرا طلبد و نيابد و مرا معذب سازد.
گفت: اگر اين خبر را نزد او برى او را خوش آيد. هدهد با او رفت و پادشاهى و خدم و حشم بلقيس را ديد و بازگشت «1».