اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَلاّ يَسجُدُوا لِلّه‌ِ الَّذِي يُخرِج‌ُ الخَب‌ءَ فِي السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ وَ يَعلَم‌ُ ما تُخفُون‌َ وَ ما تُعلِنُون‌َ «25»
چرا سجده نميکنيد از براي خداوندي که بيرون ميآورد پنهان و مستور در آسمانها و زمين را و ميداند آنچه پنهان ميکنيد و آنچه علنا بجا مي‌آوريد و اظهار ميکنيد.
(أَلّا يَسجُدُوا لِلّه‌ِ) جاي تعجب است باندازه‌اي که هدهد تعجب ميکند که چه سبب شده
جلد 14 - صفحه 129
بندگان خدا را فراموش کردند و سجده ميکنند مثل آفتاب را که دائما در افول و طلوع است چنانچه حضرت ابراهيم بستاره پرستان و ماه پرستان و خورشيد پرستان افول و زوال و غروب آنها را دليل گرفت بر عدم لياقت ربوبيت فَلَمّا جَن‌َّ عَلَيه‌ِ اللَّيل‌ُ- الي قوله تعالي- قال‌َ يا قَوم‌ِ إِنِّي بَرِي‌ءٌ مِمّا تُشرِکُون‌َ (انعام آيه 76 و 77 و 78) در قرآن مجيد است لا تَسجُدُوا لِلشَّمس‌ِ وَ لا لِلقَمَرِ وَ اسجُدُوا لِلّه‌ِ الَّذِي خَلَقَهُن‌َّ (فصلت آيه سجده) و اول دين کلمه طيبه «لا إِله‌َ إِلَّا اللّه‌ُ» است که گفتيم اينکه کلمه طيبه سه دلالت دارد مطابقي، التزامي، اقتضايي اما مطابقي همين توحيد عبادتيست که معناي الوهيت است و اما التزامي توحيد ذاتي و صفاتي است زيرا اگر واجب الوجودي غير از او بود آنهم استحقاق الوهيت داشت و همچنين توحيد افعالي زيرا اگر خالقي، رازقي محيي مميت و ساير افعال مختصه باو بود آنهم استحقاق داشت و گفتيم افعال مختصه باو ده فعل است خلق، رزق، اماته، احياء، عزت، ذلت، غني، فقر، صحت، مرض نه اينکه افعال الهي منحصر باين ده فعل باشد رحيم است غفور است عفو است و غير اينها که اسماء افعال الهي بسيار است در دعاء جوشن کبير ميخواني. در کافي از حضرت صادق است مسندا از پيغمبر اکرم (ص) که فرمود
«و من قال لا اله الا اللّه مائة مرة کان افضل النّاس عملا ذلک اليوم الا من زاد»
و نيز از آن حضرت روايت کرده فرمود
«خير العبادة قول لا اله الا اللّه».
(الَّذِي يُخرِج‌ُ الخَب‌ءَ فِي السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ) خبأ چيز مخفي مستور است اخراجش ظاهر کردن و بارز نمودن است ماهيات را از ظلمات عدم بعرصه وجود ميآورد، رزق را از آسمان بزمين مياورد وَ فِي السَّماءِ رِزقُکُم وَ ما تُوعَدُون‌َ بيرون ميآورد دانه را از دل زمين خارج ميکند روز قيامت يَوم‌َ تُبلَي السَّرائِرُ است (طارق آيه 9) وَ يَعلَم‌ُ ما تُخفُون‌َ وَ ما تُعلِنُون‌َ يَعلَم‌ُ خائِنَةَ الأَعيُن‌ِ وَ ما تُخفِي الصُّدُورُ (مؤمن آيه 20) يَومَئِذٍ تُعرَضُون‌َ لا تَخفي مِنکُم خافِيَةٌ (الحاقه آيه 18) الي غير ذلک من الآيات.