اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
اللّهُ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ رَبُّ العَرشِ العَظِيمِ «26»
اللّه که نيست الهي مگر او پروردگار عرش عظيم.
جلد 14 - صفحه 130
در موضوع عرش اعظم الهي اخبار بسياري داريم و اقوال زيادي اما اقوال حکما گفتند عرش فلک اطلس است و غير مکوکب يعني ستارهاي در او نيست و محيط بکرسي است و کرسي در او ثوابت هستند يعني ستارههاي ثابت و کرسي محيط بر هفت آسمان است که در قرآن ميفرمايد وَسِعَ کُرسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الأَرضَ و سماوات سبع فلک زحل و مشتري و مريخ و شمس و زهره و عطارد و قمر که سيارات ميگويند هر کدام محيط بما دون و آسمان اول که فلک قمر باشد محيط بکره نار و محيط بکره هواي و او محيط بکره ماء و او محيط بکره زمين فقط يک ربع کره زمين از آب خارج است که ربع مسکونش گويند لکن اينکه عقيده امروز کشف خلافش شده که تمام اينکه ستارهها کراتي هستند در جو هوا و بسا چندين برابر کره شمس و از بعد آنها بنظر کوچک نمايانند و در اخبار دارد که عرش بقدري بزرگ است که خداوند ملکي خلق فرمود و مأمور شد نود هزار سال پرواز کرد و از اينکه طرف عرش بآن طرف نرسيد خطاب شد اگر تا نفحه صور پرواز کني نخواهي رسيد و حمله عرش بقدري با عظمت هستند که زمين گنجايش آنها را ندارد و جميع برکات از عرش نازل ميشود و ملائکه اطراف عرش هستند
«تحف به الملائکة و تنشاء البرکات من جهته و ترفع اعمال العباد اليه و هو اعظم من خلق اللّه»
و مراد مخلوقات جسمانيست و الا فوق عوالم جسماني عوالميست: عالم ارواح، عالم ملکوت، عالم انوار، عالم جبروت و در عالم انوار اول مخلوق الهي نور مقدس نبوي و انوار مقدسه ائمه طاهرين صلوات اللّه عليهم اجمعين که در زيارت جامعه ميخواني
«خلقکم اللّه انوارا فجعلکم بعرشه محدقين».
تا اينجا کلام هدهد تمام شد حضرت سليمان بهدهد خطاب فرمود: