تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
اذْهَبْ بِکِتابِي هذا فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانْظُرْ ما ذا يَرْجِعُونَ «28»
اذْهَبْ بِکِتابِي هذا: ببر اين نوشته را، فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ: پس بيفکن به سوى ايشان، ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ: پس روى بگردان از آنها، يعنى دور شو از ايشان و بگوشهاى که نزديک آنها باشد متوارى شو و تفحص کن. فَانْظُرْ ما ذا يَرْجِعُونَ: پس ببين که ايشان به چه چيز باز مىگردند، يعنى در جواب مکتوب به چه نوع با يکديگر رجوع مىکنند و سخن را بر چه قرار مىدهند.
هدهد به سرعت تمام به پرواز آمد. هدهد ديگر به او رسيد، او را به ترفع و تزئين ديد، گفت: اين ترفع و تزئين تو از کجاست؟ گفت: من رسول رسول خدايم، خلعت او بر تن من، و تاج او بر سر من، و نامه او در منقار من، و مهر او بر آن، و مهر خداى او در دل من است. پس نزد بلقيس در مآرب که سه ميل راه بود رفت، در مجمعى که بلقيس بر تخت، و ارکان دولت او حاضر بودند. در زير تخت بلقيس به پرواز آمد. مردمان در او مىنگريستند، نامه بر تخت افکند. قول اشهر آنست که بلقيس در قصر خلوت کرده درها بسته و کليدهاى آن در زير سر گرفته و به قيلوله خفته بود، هدهد بيامد از روزنه، نامه بر سينه او انداخت. بر جست آن را برداشت، زبان عربى مىدانست، خواند. چون حال هدهد را مشاهده کرد و عنوان نامه را ديد، دانست نامه پادشاهى باشد که ملکش عظيمتر از ملک او است؛ زيرا هر که مرغ، مسخر او باشد در رسالت، البته پادشاهى
«1» تفسير ابو الفتوح رازى، ج 8، ص 396.
جلد 10 - صفحه 38
عظيم الشأن خواهد بود. بعد از مطالعه بر خود بلرزيد و بترسيد و امر کرد تا اعيان و اشراف او حاضر شدند، نامه را در دست گرفته متوجه ايشان شد «1».