اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلَمّا جاءَ سُلَيمانَ قالَ أَ تُمِدُّونَنِ بِمالٍ فَما آتانِيَ اللّهُ خَيرٌ مِمّا آتاکُم بَل أَنتُم بِهَدِيَّتِکُم تَفرَحُونَ (36)
پس چون که آمد اينکه هدايا نزد سليمان فرمود آيا بر من زياد ميکنيد مال را آنچه که خدا بمن عنايت فرموده بهتر است از آنچه بشما داده بلکه شما باين هدايا فرحناک ميشويد.
خداوند بحضرت سليمان علاوه از مقام نبوت و رسالت و عصمت تعليم داد زبان طيور که فرمود «عُلِّمنا مَنطِقَ الطَّيرِ» لشکري از جن و انس و طيور باو عنايت کرده که ميفرمايد: وَ حُشِرَ لِسُلَيمانَ جُنُودُهُ مِنَ الجِنِّ وَ الإِنسِ وَ الطَّيرِ» و ملک روي زمين را که در خبر است چهار نفر تمام صفحه زمين را سلطنت کردند دو نفر کافر و دو نفر مؤمن اما دو نفر کافر نمرود بود و بخت النصر
جلد 14 - صفحه 140
و اما دو نفر مؤمن ذو القرنين بود و سليمان و باد در تحت فرمانش بود و دولتي که ميفرمايد: «وَ أُوتِينا مِن کُلِّ شَيءٍ» لذا:
(فَلَمّا جاءَ سُلَيمانَ) حضرتش رد نمود و قبول نکرد و فرمود:
(أَ تُمِدُّونَنِ بِمالٍ) ميخواهيد زياد کنيد مرا بمال. مسئله: رد هدايا مذموم است و عنوان تحيه دارد و خدا ميفرمايد وَ إِذا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحسَنَ مِنها أَو رُدُّوها (نساء آيه 86).
سزاوار بود سليمان يک هداياي بيشتر و بالاتر بر او بفرستد بخصوص کسي که از مورچه ران ملخ را قبول کند! جواب: اينکه هديه عنوان تحيه نداشت بلکه عنوان رشوه داشت در حکم رشاء در حکم بود که قاضي رشوه بگيرد و حکم دهد لذا لازم بود رد کند و بفرمايد:
(فَما آتانِيَ اللّهُ خَيرٌ مِمّا آتاکُم) من دعوت به اسلام ميکنم و بتوحيد و اطاعت پروردگار هديه شما اينست که تسليم شويد و ايمان آوريد و اطاعت کنيد چنانچه کفار و مشرکين قريش هم به پيغمبر (ص) گفتند هر چه ميخواهي مال بتو ميدهيم و تو را رئيس قرار ميدهيم دست از اينکه دعوت بردار و وظيفه انبياء دعوت بتوحيد و هدايت بشر و نجات از مهالک است.
(بَل أَنتُم بِهَدِيَّتِکُم تَفرَحُونَ) بلي اهل دنيا که منظوري ندارند بجز تحصيل مال و منال و دين را بدنيا ميفروشند باين دنيا خشنود و فرحناک ميشوند.