تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَتِلْکَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً بِما ظَلَمُوا إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (52)
فَتِلْکَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً: پس آنست خانههاى آنها در زمين حجر، يعنى وادى القرى که ميان مکه و شام است در حالتى که خالى است و منهدم و ويران شده، بِما ظَلَمُوا: به سبب آنچه ستم نمودند از کفر و عناد و تجاوز از فرمان حق.
إِنَّ فِي ذلِکَ: بدرستى که در آنچه با قوم ثمود نموديم از هلاکت آنها و ويرانى خانههاى آنها، لَآيَةً لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ: هر آينه نشانه و علامتى است براى قومى که مىدانند آن را تا بدان پند يابند و متّعظ شوند و عبرت گيرند.
تنبيه: آيه شريفه آگاهى است بر آنکه ظلم و تعدى و تجاوز از حق، سر انجام بد را دچار شخص گرداند از هلاکت و خرابى و منهدم شدن خاندان و هستى؛ چنانکه گزارشات امم سابقه اين مطلب را مبرهن سازد از جمله قوم صالح به سبب ظلم به نفس خود و غير، خانه خراب گرديدند.
جلد 10 - صفحه 60
ابن عباس گويد: يافتم در کتاب خدا اينکه ظلم، خانهها را خراب مىکند، پس اين آيه تلاوت نمود: (فَتِلْکَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً بِما ظَلَمُوا) در تفسير اهل البيت عليهم السّلام مذکور است که ظلمه آل محمد را همين حال بود، چه اثرى از خانهها و شهرهاى ايشان نمانده، و آنچه در عقب خود گذاشتهاند در دنيا طعن و لعن و در آخرت معذب به عذاب اليم و عقاب جحيم است.
خلاصه کفار و معاندين قوم صالح عليه السّلام هلاک شدند بدين طريق که در وقت هلاک آنها هر يک را به مقدار نخود، جرحى بر دست پديد آمد؛ روز اول سرخ بود، روز دوم زرد شد، روز سوم سياه، و روز چهارم شکافته شد و در عقب آن جبرئيل صيحه زد و تمام هلاک شدند و مؤمنين نجات يافتند چنانچه فرمايد: