تفسیر المیزان

* آيات ۳ - ۱ سوره مائده * مضمون کلى آيات سوره مائده * معناى « عقد » و وجوهى که در بيان مراد از عقود در « اوفوا بالعقود » گفته شده است * حسن وفاى به عهد و قبح نقض عهد از فطريات بشر است و انسان در زندگى فردى واجتماعى بى نياز از عهد و وفاى به آن نيست * اهتمام شارع مقدس اسلام به حرمت عهد و لزوم وفاى به آن * مقايسه اسلام با ديگر سنت هاى اجتماعى در مساءله عهد و وفاى به آن * تحريم خون و سه نوع گوشت * پنج مورد که همگى مردار محسوب شده و خوردنشان در اسلام حرام است * نهى اسلام از يکى ديگر از سنتهاى جاهليت * معناى « استسقام به ازلام » که از آن نهى شده است * جمله « اليوم يئس الذين کفروا من دينکم » معترضه است و ربطى به صدور وذيل آيه « حرمت عليکم ... » ندارد * منظور از روزى که کافران از (غلبه بر) دين مسلمانان نااميد شدند چه روزى است ؟ * (روز معين ) مورد بحث چه روزى است ؟ * احتمال ديگر: روز معين روز نزول سوره مائده است ! * يکى از احتمالاتى که درباره مراد از « يوم » در « اليوم يئس الذين کفروا » داده شده ورد آن * مراد از « يوم » در آيه شريفه از نظر ما، با دقت نظر در تفسير آيه شريفه * آخرين اميد کافران براى محو دين اسلام ، به مرگ پيامبر (ص ) بسته شده بود * آيه شريفه در مورد ولايت على (ع ) و در روز غدير خم که قيام دين بهحامل شخصى مبدل به قيام به حامل نوعى شد،نازل گشته است * جمله « فلا تخشوهم و اخشون » در مقام تهديد است نه در مقام منت گذارى * معناى تمام و کمال و فرق آن دو * مراد از (دين ) و (نعمت ) در (اليوم اکملت لکم دينکم و اتممت عليکم نعمتى ) * آنچه که انسان با تصرف در آن راه خدا را طى کند نعمت است * دين اسلام از حيث اشتمال آن بر ولايت خدا و رسول و اولياء امر، نعمت است * جمله : « اليوم اکملت لکم دينکم و اتممت عليکم نعمتى ... » ناظر است برکمال يافتن دين خدا در تشريع ، و تماميت يافتن ولايت نعمت با نصب « اولى الامر » * اضطرار و حکم ثانوى براى خوردن مردار * بحث علمى (در سه فصل ) * ۱- عقايد امتها در مورد خوردن گوشت * افراط و تفريط در مسئله خوردن گوشت * ۲ - چگونه اسلام ، کشتن حيوان را تجويز کرده با اينکه رحم و عاطفه آن را جايز نمىداند؟ * اساس شرايع دين و زيربناى آن حکمت و مصالح حقيقتى است نه عواطف وهمى * راءفت و رحمت از مواهب خلقت است ، ولى تکوين آن را حاکم على الاطلاق قرار نداده * ۳- چرا اسلام حليت گوشت را مبنى بر تذکيه نموده است ؟ * رواياتى درباره شاءن نزول جمله : « ولا امين البيت الحرام » * رواياتى درباره معنى « نيکى » و « اثم » درذيل جمله « تعاونوا على البر و التقوى ... » * رواياتى در ذيل آيه مربوط به گوشت هاى حرام و استقسام به ازلام * بحث روايتى ديگر (پيرامون نزول آيه « اليوم اکملت لکم ... » در خصوص ولايت على(ع ) در روز غدير خم ) * آيه « اليوم ... » شريفه جز مساءله ولايت ، مساءله ديگرى راتحمل نمى کند * بررسى روايات ديگرى که آيه را به غير مساءله ولايت ربط مى دهند * عمر اکمال دين را متوجه نشده است ! * مراد از کمال دين و تماميت نعمت با توجه به اين روايات * اشکالاتى که بر قول به اينکه مراد از اکمال دين و اتمام نعمت ،کمال و تمام ظاهرى مى باشد، وارد است * پاسخ به اين توهم که مراد از اکمال دين ، نجات دادن مسلمين از مزاحمت مشرکين است رده:تفسیر المیزان