«عَوَج» (بر وزن کرج) به معنای کجی حسی است، ولی «عِوَج» (بر وزن پدر) به کجی هایی گفته می شود که با فکر، درک می شود.
ولی ظاهراً پاره ای از آیات قرآن مانند آیه 107 سوره «طه» با این تفصیل سازگار نیست (دقت کنید)، و با توجّه به این که «عِوَج» در آیه 28 سوره «زمر» به صورت نکره در سیاق نفی واقع شده و عموم را می رساند، هر نوع انحراف و کژی را از قرآن نفی می کند.
=== قاموس قرآن ===
(بر وزن فرس) کجی «عَوِجَ الْعُودُ یَعْوَجُ عَوَجاً:ضِدُّ اسْتَقامَ اِیْ اِنْحَنی» عِوَج (بر وزن عنب) اسم مصدر است (اقرب قاموس) در مجمع ذیل آیه 99 آلعمران فرموده: عَوَج (بر وزن فرس) کجی است در هر چیز نصب شده مثل نیزه و دیوار و بر وزن عنب انحراف است در دین و سخن گفتن و در زمین و از آن است آیه «لاتَری فیها وَ عِوَجاً وَ لااَمْتاً». این کلمه به کسر عین 9 بار در قرآن مجید آمده و همه درباره انحراف و کجی معنوی است جز آیه فوق. [کهف:1]. حمد خدا را که بر بندهاش کتاب را نازل فرمود و در آن کجی و انحراف از حق قرار نداد [زمر:28]. عدم عوج عبارت اخرای حق بودن است چنانکه فرموده [آل عمران:3]. [انعام:66]. [طه:108]. ضمیر «له» ظاهراً راجع به تبعیّت است یعنی در آن روز از داعی که آنها را میخواند پیروی میکنند و در آن پیروی انحرافی نیست و سرپیچی نتوانند. [اعراف:45]. در بعضی آیات به صورت خطاب «تَبْقُونَها عِوَجاً» آمده و هر دو از خطاب و غیبت جمعاً چهار بار در قرآن به کار رفته و همه بعد از کلمه «یَصُدُّون» و «تَصُدُّونَ»اند به نظر میآید که «یَبْغُونَها عِوَجاً» بیان «یَصُدُّونَ» است و «عِوَجاً» مفعول به «یَبْغُونَ» است یعنی: با ایجاد شبهات و ایجاد انحراف در دین خدا مردم را از آن منع میکنند و آن را ناحق جلوه میدهند درمجمع فرموده: جایز است «عِوَجاً» مفعول به یبغون باشد یعنی «یَبْغُونَ لَهَا الْعِوَجَ». معنی آیه چنین میشود: آنانکه مردم را از راه خدا باز میدارند و برای آن کجی و انحراف میجویند. [طه:107].آیه درباره قیامت و از بین رفتن کوههاست اَمت به معنی بلندی و عوجاً به معنی پستی و گودی است یعنی در زمین پستی و بلندی نمیبینی بلکه هموار میشود چنانکه در ماقبل آیه آمده: «فَیَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً».
بگو: «ای اهل کتاب! چرا افرادی را که ایمان آوردهاند، از راه خدا بازمیدارید، و میخواهید این راه را کج سازید؟! در حالی که شما (به درستی این راه) گواه هستید؛ و خداوند از آنچه انجام میدهید، غافل نیست!»
و بر سر هر راه ننشینید که (مردم با ایمان را) تهدید کنید و مؤمنان را از راه خدا باز دارید، و با (القای شبهات،) آن را کج و معوج نشان دهید! و به خاطر بیاورید زمانی را که اندک بودید، و او شما را فزونی داد! و بنگرید سرانجام مفسدان چگونه بود!