الْعِزّة

تکرارها: ۸

«عزّت» در اصل نقطه مقابل «ذلّت» است، و در اینجا به معنای غرور و «نخوت» می باشد; ولی «راغب» در «مفردات»، این واژه را به معنای قدرت شکست ناپذیر تفسیر کرده و می گوید: گاهی مجازاً به معنای غرور و نخوت نکوهیده آمده است. و به گفته «راغب» در «مفردات» در اصل، آن حالتی است که انسان را مقاوم و شکست ناپذیر می سازد. «عِزَّة» به گفته «راغب» در «مفردات»، حالتی است که مانع مغلوب شدن انسان می گردد (حالت شکست ناپذیری) و در اصل، از «عِزاز» به معنای سر زمین صلب و محکم و نفوذناپذیر، گرفته شده است... و آن بر دو گونه است: گاه، «عزّت ممدوح» و شایسته است، چنان که ذات پاک خدا را به «عزیز» توصیف می کنیم، و گاه، «عزت مذموم»، و آن نفوذ ناپذیری در مقابل حق، و تکبر از پذیرش واقعیات می باشد، و این عزت، در حقیقت ذلت است! === قاموس قرآن === عزّت به معنی توانائی است مقابل ذلّت. در اقرب الموارد گوید: «عَزَّهُ عَزّاً: قَوّاهُ - عَزَّالرَّجُلُ عَزّاً وَ عِزَّةً: صارَ عَزیزاً قَوی بَعْدَ ذِلَّةٍ». راغب گفته: عزّت حالتی است که از مغلوب بودن انسان مانع می‏شود. گویند: «اَرْضٌ عَزازٌ» زمین سخت. طبرسی نیز اصل آن را از عزاز الارض می‏داند. از کلمات اهل لغت بدست می‏آید: شی‏ء کمیاب را از آن جهت عزیز و عزیز الوجود گویند که آن در حالت توانائی قرار گرفته و رسیدن به آن سخت است. [نساء:139]، آیا عزّت و توانائی را در پیش کفّار می‏جویند؟! عزّت همه‏اش مال خداست. [مریم:81]. ظاهراً فاعل «لِیَکُونُوا» «آلِهَةً» است یعنی: جز خدا معبودهائی گرفتند تا برای آنها عزّت و توانائی شوند! در آیه: [ص:23]. آن را غلبه معنی کرده‏اند یعنی:گفت مرا بر آن میش کفیل کن و در سخن بر من غلبه کرد، به نظرم آن استعمال در لازم معنی است که غلبه لازم عزّت است. راغب گوید: بعضی گفته‏اند: از من در مخاطبه و مخاصمه قوی‏تر شد. تعزیز: به معنی تقویت است مثل [یس:14]. یعنی با فرستاده سوم آنها را تقویت کردیم. ناگفته نماند: فعل عزّ لازم و متعدّی هر دو به کار رفته ولی عزّز ظاهراً فقط متعدی استعمال شده است. * [آل عمران:26]. آیه صریح است در اینکه دادن و پس گرفتن حکومت و نیز عزّت و ذلت در دست خداست، ولی چون کارهای خدا از روی حکمت و علت است و جزافی نیست باید علت ذلّت و عزّت را در خود شخص جستجو کرد لذا می‏بینیم قرآن پیوسته ذلت را از آن کفّار و بدکاران می‏داند در اثر کفر و بدکاری [بقره:61]. * [بقره:206]. ظاهراً مراد از عزّت توانائی ظاهری است چنانکه از ما قبل آیه «وَ اِذا تَوَلّی سَعی فِی الْاَرْضِ لِیُفْسِدَ فیها...» استفاده می‏شود یعنی: چون گوئی از خدا بترس توانائی و حکومتش او را به نافرمانی وا میدارد و با اتّکاء به قدرت خویش از قبول حق امتناع می‏کند. راغب گوید: در اینجا به طور استعاره به حمیّت و اباء مذموم، عزّت گفته شده. همچنین است قول اقرب الموارد. * [ص:2]. در این آیه مثل آیه سابق عزت به کفّار و بدکاران نسبت داده شده. ظاهراً مراد از آن در آیه امتناع و تکبّر و عزّت ادعائی است و نکره آمدن آن قرینه این احتمال است یعنی: کفّار از قبول قرآن در امتناع و مخالف‏اند آیه [منافقون:8]. روشن می‏کند که عزّت واقعی مطلقاً مال خدا و رسول و مؤمنان است. * [فاطر:10]. ایضاً نساء:139 - یونس:65، عزّت همه دست خدا است و هر کس طالب عزّت باشد باید از خدا بخواهد. عزّتهای ظاهری و اعتباری دنیا نیز در دست خداست که میدهد و می‏ستاند و اگر کسی به دیگری عزّت بدهد آن هم به اذن و مشیّت خداست.
۰۱۲۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۱سال ۴: ۰سال ۵: ۰سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۱سال ۱۶: ۱سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۲سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۱سال ۲۲: ۲سال ۲۳: ۰
بقره · ۲۰۶

وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

و هنگامی که به آنها گفته شود: «از خدا بترسید!» (لجاجت آنان بیشتر می‌شود)، و لجاجت و تعصب، آنها را به گناه می‌کشاند. آتش دوزخ برای آنان کافی است؛ و چه بد جایگاهی است!

نساء · ۱۳۹

الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَيَبْتَغُونَ عِندَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا

همانها که کافران را به جای مؤمنان، دوست خود انتخاب می‌کنند. آیا عزّت و آبرو نزد آنان می‌جویند؟ با اینکه همه عزّتها از آن خداست؟!

یونس · ۶۵

وَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

سخن آنها تو را غمگین نسازد! تمام عزّت (و قدرت)، از آن خداست؛ و او شنوا و داناست!

فاطر · ۱۰

مَن كَانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعًا إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ وَالَّذِينَ يَمْكُرُونَ السَّيِّئَاتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَكْرُ أُولَٰئِكَ هُوَ يَبُورُ

کسی که خواهان عزّت است (باید از خدا بخواهد چرا که) تمام عزّت برای خداست؛ سخنان پاکیزه به سوی او صعود می‌کند، و عمل صالح را بالا می‌برد؛ و آنها که نقشه‌های بد می‌کشند، عذاب سختی برای آنهاست و مکر (و تلاش افسادگرانه) آنان نابود می‌شود (و به جایی نمی‌رسد)!

صافات · ۱۸۰

سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ

منزّه است پروردگار تو، پروردگار عزّت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف می‌کنند.

منافقون · ۸

يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَٰكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ

آنها می‌گویند: «اگر به مدینه بازگردیم، عزیزان ذلیلان را بیرون می‌کنند!» در حالی که عزت مخصوص خدا و رسول او و مؤمنان است؛ ولی منافقان نمی‌دانند!