اَلِف، یا ساکن است که به آن لَیِّنه گویند و یا متحرّک است که به آن همزه گویند. راغب در مفردات گوید: بطور کلّی الفهائی که (اعّم از الف و همزه) برای اثبات معنائی مینمایند سه نوعند. نوعی به اول کلام داخل میشوند و بوسط و نوعی به آخر آن. نوع اول برای استخبار است نظیر «اَتَجْعَلُ فیها مَن یُفسِدُ فیها» و برای مغلوب کردن مخاطب و غیر آن، مثل «اَهُمْ خَیْرٌ اَمْ قَوْمُ تُبَّع» و «اَفَاِنْ مِتَّ فَهُمُ الخالِدونَ» و برای تسویه نحو «سَواءٌ عَلَینا اَجَزِ عَنا اَمْ صَبَرنا» و برای نفی و این همزه چون بر نفی داخل شود افاده اثبات میکند و بالعکس نحو «اَلَستْ بِرَبِّکُمْ اَلَیسَ اللّهُ بِاَحَمِ الحاکِمین». نوعی که در وسط میآیند عبارتند از الف تثنیه و الف بعضی از جمعها مثل مُسلِمان، مسلمات و مساکین نوعی که در آخر واقع میشوند عبارتند از الف تأنیت مثل حُبلی و بیضاء و الف ضمیر در تثنیه مثل «اِذْهَبا اِلی فِرعَونَ» و اَلفَهائی که به آخر آیات داخل میشوند همچنان که در آخر ابیات میآیند مثل «وَ تَظْنُّونَ بِاللّهِ الظُّنونا - فَاَضَلوُنا السبیلا» لیکن این الفها معنائی ندارد و فقط برای اصلاح لفظ وارد میشوند (مفردات باختصار).
=== قاموس قرآن ===
(بروزن عقل) هزار. از اسماء عدد است جمع آن در قرآن کریم الوف و آلاف بکار رفته است [حج:47] یک روز نزد پروردگار مانند هزار سال است [بقره:243]، [آل عمران:124].
و آنها را حریصترین مردم -حتی حریصتر از مشرکان- بر زندگی (این دنیا، و اندوختن ثروت) خواهی یافت؛ (تا آنجا) که هر یک از آنها آرزو دارد هزار سال عمر به او داده شود! در حالی که این عمر طولانی، او را از کیفر (الهی) باز نخواهد داشت. و خداوند به اعمال آنها بیناست.
هم اکنون خداوند به شما تخفیف داد، و دانست که در شما ضعفی است؛ بنابراین، هرگاه یکصد نفر با استقامت از شما باشند، بر دویست نفر پیروز میشوند؛ و اگر یکهزار نفر باشند، بر دو هزار نفر به فرمان خدا غلبه خواهند کرد! و خدا با صابران است!
و ما نوح را بسوی قومش فرستادیم؛ و او را در میان آنان هزار سال مگر پنجاه سال، درنگ کرد؛ اما سرانجام طوفان و سیلاب آنان را فراگرفت در حالی که ظالم بودند.
امور این جهان را از آسمان به سوی زمین تدبیر میکند؛ سپس در روزی که مقدار آن هزار سال از سالهایی است که شما میشمرید بسوی او بالا میرود (و دنیا پایان مییابد).