=== قاموس قرآن ===
بیرون شدن. آشکار شدن. [توبه:46] اگر بیرون رفتن از برای جهاد مایل میبودند وسیله آن را فراهم میکردند . اخراج و خروج کردن معمولی مثل خارج شدن از منزل و در ظاهر شدن مثل خروج میوه از درخت و نظائر آن به کار رفته است ولی معنی اوّلی که همان آشکار شدن باشد در همه جا ملحوظ است و در آیات [اعراف:18]، [حجر:34]، [اعراف:13] شاید منظور، خروج از مقام و مرتبه باشد. خرج در آیه [کهف:94] به معنی مزد و اجرت است و چون آیات بعدی حکایت میکند که ذوالقرنین از آنها کارگر و تکّههای آهن و سرب خواست و در جواب آیه فوق گفت: «ما مَکَّنّی فیهِ رَبّی خَیْرٌ...» لذا پیداست که غرض آنها از خرج مزد و اجزت بوده است نه وسائل سدّ. و چون مزد از مال اجرت دهنده خارج میشود یا به صورت مزد آشکار و جدا میشود به آن خرج گفتهاند. همچنین است خراج ولی راغب گوید: خرج اعمّ از خراج است و خراج اغلب به حق الارض گفته میشود. * [مؤمنون:72]. در مجمع گوید: اصل خراج و خرج هر دو یکی است و آن غلّهای است که بر سبیل وظیفهای اخراج میشود و از آن است خراج ارض. منظور از خراج در آیه به قرینه «خَیْرُ الرّازقینْ» رزق است معنی چنین میشود: یا از این جهت قبول رسالت بر ایشان گران برایشان گران است رازق تو خداست روزی پروردگارت بهتر روزی دهندگان میباشد. در آیات قرآن درباره پیامبران و مخصوصاً حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله و سلّم تکرار شده که آنهابر رسالت مزدی نمیخواهند [انعام:90] - شوری:23.
اگر آنها (راست میگفتند، و) اراده داشتند که (بسوی میدان جهاد) خارج شوند، وسیلهای برای آن فراهم میساختند! ولی خدا از حرکت آنها کراهت داشت؛ از این رو (توفیقش را از آنان سلب کرد؛ و) آنها را (از جهاد) باز داشت؛ و به آنان گفته شد: «با «قاعدین» [= کودکان و پیران و بیماران] بنشینید!»