=== قاموس قرآن ===
(به فتح، ج) درخت، اهل لغت گفتهاند هر چه از روئیدنیها تنه دارد شجر است و آنچه تنه ندارد نجم و عشب و حشیش است [رحمن:6]. یعنی علف و درخت سجده میکنند. شجر را مطلق و واحد آن را شجره گفتهاند مثل ثمر و واحد شجره گفتهاند مثل ثمر و ثمره، تمر و تمره نحو [بقره:35]. ولی در بعضی آیات شجره مطلق نیز آمده است نحو [مؤمنون:20] [لقمان:27]. [نور:35]. اما احتمال دارد در این آیات کل فرد فرد مراد باشد. * [نساء:65]. مراد از شجر مشاجره و تنازع است منازعه را از آن تشاجر گویند که سخن دو خصم یا خصوم مثل برگ و شاخه درخت به هم مختلط میشوند (مجمع) یعنی: پس نه به خدایت قسم اهل ایمان نمیشوند تا تو را در اختلاف خویش حاکم کنند. در نهج البلاغه خطبه 106 آمده «وَ تَشاجَرَتِ النّاسُ بِالْقُلُوبِ». * [یس:80]. معنی آیه در «خضر» دیده شود. * [بقره:35]. مراد از شجره همان درختی است که آدم و زنش از خوردن آن نهی شدند. درباره آن اختلاف است: تاک، درخت انجیر، درخت کافور گفتهاند در تورات درخت معذفت است ولی این افسانه نمیکند حالآن که فرموده «وِعَلَّمَ آدَمَ الْاَسْماءَ کُلَّها». قرآن مجید روشن نمیکند کهآن چه درختی بود ولی تأثیر آن را نقل میکند: و آن جمله «فَتَکُونا مِنَ الظّالِمینَ» است که در صورت خوردن به زحمت میافتادند چنانکه خود گفتند [اعراف:23]. و نیز آیه [اعراف:22]. روشن میکند که در اثر خوردن از آن وضعشان تغییر کرد و عورتین آنها در اثر ریختن لباسهایشان چنانکه فرموده [اعراف:26]. * [اسراء:60]. در «رأی» مفصلا گفته شد که مراد از شجره ملعونه بنی امیه است.
آیا ندیدی که تمام کسانی که در آسمانها و کسانی که در زمینند برای خدا سجده میکنند؟! و (همچنین) خورشید و ماه و ستارگان و کوهها و درختان و جنبندگان، و بسیاری از مردم! امّا بسیاری (ابا دارند، و) فرمان عذاب درباره آنان حتمی است؛ و هر کس را خدا خوار کند، کسی او را گرامی نخواهد داشت! خداوند هر کار را بخواهد (و صلاح بداند) انجام میدهد!