الطّرْف

تکرارها: ۳

«طَرْف» (بر وزن برف) به معنای پلک چشم است، و گاه، به معنای نگاه کردن نیز آمده است; توصیف زنان بهشتی به «قاصِراتُ الطَّرْفِ» (آنها که نگاهی کوتاه دارند) اشاره به این است که: تنها چشم به همسران خود دوخته اند، فقط به آنها عشق میورزند و به غیر آنان نمی اندیشند که این، از بزرگ ترین مزایای همسر است. بعضی از مفسران نیز، آن را به معنای حالت خمار بودن چشم که حالت جالب مخصوصی است دانسته اند، جمع میان این دو معنا نیز، بی مانع است. «طَرْف» مصدر است و به معنای گردش چشم نیز آمده، و «طرفة العین» یعنی ـ یک گردش چشم ـ ضمناً ضمیر در «علیها» در سوره «شوری» به عذاب باز می گردد. درست است که «عذاب»، مذکر است ولی چون در اینجا به معنای نار و جهنم می باشد، ضمیر مؤنث به آن بازگشته است. === قاموس قرآن === (بر وزن عقل) نگاه کردن. چشم. راغب گوید آن پلک چشم. و تحریک پلک است و از آن نگاه کردن تعبیر می‏کند که لازم تحریک، نگاه کردن و چشم فرموده است. مناسب آیات قرآن نگاه کردن و چشم است. [ابراهیم:43]. یعنی سر بر افراخته‏اند که تگاهشان به هم نمی‏خورد از ترس و وحشت پیوسته چشمشان باز است. آن عبارت اخرای خیره شدن است که فرموده: [ابراهیم:42]. همچنین است آیه [نمل:40]. یعنی: پیش ازنگاهت به هم بخورد من آن را نزد تو می‏آورم. [صافات:48]. کلمه قاصرات الطرف در سوره ص آیه 52 و رحمن آیه 56 نیز آمده است. و آن در وصف زنان بهشت می‏باشد. مراد از طرف، چشم یا نگاه کوتاه چشم یا کوتاه نگاه هست که نگاه آنها فقط منحصر به شوهران خویش است و به کس دیگر نگاه نمی‏کنند و نگاه خویش را از دیگران کوتاه کرده‏اند. به عقیده المیزان قصر عین کنایه است از ناز و کرشمه و عشوه که زنان بهشتی به شوهران خویش آن طور نگاه می‏کنند و آن قولی است که در مجمع کننده هر دو آمده است. * [شوری:45]. ضمیر «عَلَیْها» راجع به آتش است مراد از طرف خفی چنانکه گفته‏اند نگاه به گوشه چشم است که شخص گرفتار نمی‏تواند به آنچه گرفتار است درست نگاه کند مانند محکومی که به چوبه دار می‏نگرد آنها هم نعوذ باللّه به آتش آن طور نگاه می‏کنند به نظر می‏آید که: طرف در آیه به معنی نگاه است و مفعول «یَنْظُرُونَ» می‏باشد یعنی: «یَنْظُرُونَ نَظَراً خَفِیّاً». در اقرب الموارد گوید: «نَظَرَبِعَیْنٍ خَفِیٍّ» یعنی: قسمت اعظم چشم خویش را از شرم با ترس بست و با بقیه آن نگاه کرد.
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۱سال ۳: ۱سال ۴: ۰سال ۵: ۱سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
صافات · ۴۸

وَ عِنْدَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِينٌ

و نزد آنها همسرانی زیبا چشم است که جز به شوهران خود عشق نمی‌ورزند.

ص · ۵۲

وَ عِنْدَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ أَتْرَابٌ

و نزد آنان همسرانی است که تنها چشم به شوهرانشان دوخته‌اند، و همسن و سالند!

الرحمن · ۵۶

فِيهِنَ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لاَ جَانٌ

در آن باغهای بهشتی زنانی هستند که جز به همسران خود عشق نمی‌ورزند؛ و هیچ انس و جنّ پیش از اینها با آنان تماس نگرفته است.