آیه ۲۳ سوره جن

سوره جن(الجن)، آیه ۲۳ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۳

إِلاَّ بَلاَغاً مِنَ اللَّهِ وَ رِسَالاَتِهِ وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً

تنها وظیفه من ابلاغ از سوی خدا و رساندن رسالات اوست؛ و هر کس نافرمانی خدا و رسولش کند، آتش دوزخ از آن اوست و جاودانه در آن می‌مانند!

معنی کلمات و عبارات
«بَلاغاً»: ابلاغ تبلیغ. مستثنی از (لآ أَمْلِکُ) است و جملات میان آنها معترضه و برای تأکیدِ عدم استطاعت است (نگا: قاسمی). یا این که مفعول مطلق فعل محذوفی است. «رِسَالاتِهِ»: مراد از رسالتهای خدا توضیح مسائل مجمل قرآنی، در پرتو رهنمودهای آسمانی است. مثل توضیح و بیان احکام نماز و زکات و حجّ، و غیره (نگا: المصحف‌المیسّر).
نزول
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، مأمور بیان وظیفه و قلمرو رسالت خویش براى مردم «قل ... إلاّ بلغًا من اللّه و رسلته» ۲ - رساندن پیام هاى خداوند به انسان ها، از اهداف پیامبر(ص) «إلاّ بلغًا من اللّه و رسلته» ۳ - وظیفه و توانایى پیامبر(ص)، تنها بر ابلاغ پیام هاى هدایت بخش الهى به مردم، نه هدایت کردن یکایک آنان. «قل إنّى لا أملک لکم ضرًّا و ... إلاّ بلغًا من اللّه و رسلته» برداشت یاد شده، مبتنى بر نکته این است که جمله «إلاّ بلاغاً...» استثنا از «لا أملک لکم ضرّاً...» باشد; یعنى، لا أملک لکم ضرّاً و لا رشداً إلاّ بلاغاً من اللّه و رسالاته. ۴ - پیامبران و مبلغان دینى، تنها موظف به انجام وظیفه اند; نه مأمور به نتیجه. «لا أملک لکم ضرًّا و لا رشدًا ... إلاّ بلغًا من اللّه و رسلته» ۵ - انجام دادن رسالت الهى، موجب پناه داشتن پیامبر(ص) و کوتاهى ایشان، سبب بى پناهى آن حضرت در برابر عذاب خداوند «و لن أجد من دونه ملتحدًا . إلاّ بلغًا من اللّه و رسلته» برداشت یاد شده، مبتنى بر این نکته است که عبارت «إلاّ بلاغاًمن اللّه...» استثنا از «ملتحداً» باشد; یعنى، من پناهگاهى در برابر عذاب الهى نمى یابم; جز آن که با انجام رسالت الهى، پناهى براى خود بیابم. ۶ - نافرمانى از خدا و رسول او، موجب ابتلا به آتش دوزخ «و من یعص اللّه و رسوله فإنّ له نار جهنّم» ۷ - عذاب آتش براى عصیان گران خدا و رسول او، دائمى و ابدى است. «و من یعص اللّه و رسوله فإنّ له نار جهنّم خلدین فیها أبدًا» ۸ - نافرمانى از دستورات پیامبر(ص)، بسیار خطیر و هم سنگ با نافرمانى از خداوند «و من یعص اللّه و رسوله فإنّ له نار جهنّم» ۹ - پیامبر(ص)، داراى رهنمودها و دستوراتى جدا از فرمان هاى خداوند «و من یعص اللّه و رسوله» با توجه به آمدن نام پیامبر(ص) در کنار نام خداوند، مطلب یاد شده استفاده مى شود; زیرا اگر پیامبر(ص) دستورى مستقل نداشت و فرمان هاى آن حضرت همان فرمان هاى خداوند (که در قرآن آمده است) بود; آمدن نام پیامبر با نام خداوند لغو مى بود. ۱۰ - حیات اخروى، حیاتى است ابدى و جاودانه. «فإنّ له نار جهنّم خلدین فیها أبدًا»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
  • گناه، سبب محرومیّت از امداد خدا+۶ آیه
  • گناهکاران، محروم از هرگونه امداد در برابر کیفر الهی+۲ آیه
  • نافرمانی مستمر از انبیا، زمینه جاودانه ماندن در اتش دوزخ+۱ آیه
  • انذار الهی به معصیتکنندگان خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، از گرفتارشدن به اتش دوزخ+۱ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۳ آیه
  • تهدید بدکاران و گناهکاران به عذاب دوزخ+۳ آیه
  • مخالفت با فرمان و خواست خدا، سبب خلود در دوزخ+۱ آیه
  • مخالفت و نافرمانی از پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، از اسباب خلود در جهنّم+۱ آیه
  • جهنّمیان، محروم از هرگونه یاری و امداد در دوزخ+۳ آیه
  • گناه و تمرّد در برابر قوانین خداوند و پیامبران، درپیدارنده عذاب جهنّم+۱ آیه
  • نار (اتش) از نامهای جهنّم+۷ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خدا+۷ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۷ آیه
  • حرمت مخالفت و نافرمانی، در برابر خداوند+۸ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، فاقد هرگونه نیرویی، برای دفع ضرر از مردم، جز ابلاغ رسالت+۱ آیه
  • پی بردن نافرمایان از خدا و رسول(صلی الله علیه واله)و علم عینی به ضعف و بی پناهی خود هنگام مشاهده نزول عذاب بر انان+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور اعلام عدم مصونیّت خود از عذاب الهی در صورت نافرمانی و عصیان+۱ آیه
  • پی بردن گناهکاران به ناچیز بودن قدرت خود، هنگام دیدن عذاب الهی+۱ آیه
  • گناه، از عوامل گرفتاری به عذاب خدا+۸ آیه
  • گناه، موجب محروم شدن از امداد خدا+۸ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۷ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خداوند+۷ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۶ آیه
  • عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۱۱ آیه
  • خداوند، پناهگاه محمّد صلی الله علیه و اله، در صورت اجرای رسالت الهی خویش+۱ آیه
  • تبلیغ دین و دعوت مردم به ان، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور ابلاغ روشن و صریح پیامهای الهی به مردم+۱ آیه
  • مخالفت و دشمنی با رسول خدا صلی الله علیه و اله موجب عذاب جهنّم+۴ آیه
  • رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
  • نافرمانی از دستورات محمّد صلی الله علیه و اله، به منزله نافرمانی خدا+۱ آیه
  • حرمت نافرمانی از پیامبر صلی الله علیه و اله در کارها+۵ آیه
  • نافرمانی از دستورهای پیامبر صلی الله علیه و اله تا سر حدّ کفر، موجب چشیدن عذاب جهنّم+۲ آیه
  • وعده خداوند به عذاب شدن کافران حقناپذیر+۱ آیه
واژه‌ها