آیه ۴ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۴ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۲

كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلاَّهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَ يَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ

بر او نوشته شده که هر کس ولایتش را بر گردن نهد، بطور مسلّم گمراهش می‌سازد، و به آتش سوزان راهنماییش می‌کند!

معنی کلمات و عبارات
«کُتِبَ عَلَیْهِ»: انگار بر این اهریمنان، همچون کالای دارای اتیکت نوشته شده است. روشن و معلوم است و این نتیجه حتمی برنامه ابلیس و همه شیاطین دیگر است. «أَنَّهُ»: شأن و مقام چنین است. «فَأنَّهُ»: این اهریمن و اهریمنان. «یَهْدِیهِ»: او را رهنمود می‌کنند. هدایت در اینجا به معنی دلالت، یعنی راهنمائی است (نگا: صافّات / ). «السَّعِیرِ»: آتش برافروخته و سوزان. «فَأَنَّهُ یُضِلُّهُ ...»: این جمله، خبر مبتدای محذوف است و تقدیر چنین است: فَشَأْنُهُ أَنَّهُ یُضِلُّهُ، یا، فَشَأْنُهُ الإِضْلالُ. یادآوری: علّت ترجمه ضمیر مفرد (ه) در (عَلَیْهِ) و غیره به جمع، این است که پیش از اسم نکره (شَیْطانٍ) واژه (کلّ) قرار دارد که موجب تعمیم و مفید استغراق است (نگا: انعام / إسراء / ).
نزول
نکات آیه
۱- پیروى از شیطان، به معناى پذیرش ولایت و سرپرستى او است. «و یتّبع کلّ شیطن ... من تولاّه فأنّه یضلّه» ۲- شیطان، عنصرى است گمراهگر و دوزخى پرور. «کلّ شیطن مرید . کتب علیه... فانه یضلّه ویهدیه إلى عذاب السعیر» ۳- گمراه سازى و دوزخى پرورى، خمیره و سرشت تغییرناپذیر شیطان است. «کتب علیه... فأنّه یضلّه ویهدیه إلى عذاب السعیر» جمله «کتب علیه» (بر او نوشته شد) بیانگر این نکته است که شیطان، مخلوقى است که سرشت او با گمراه گرى و کشاندن مردم به سوى دوزخ، آمیخته شده و غیر قابل تغییر است. ۴- ضلالت و گمراهى، پیامد قطعى قرار گرفتن در قلمرو ولایت شیطان و پیروى از او «من تولاّه فأنّه یضلّه » ۵- گرفتار شدن به عذاب دوزخ، سرنوشت محتوم و فرجام شوم کسى است که خود را در قلمرو ولایت شیطان قرار دهد و از او پیروى کند. «کتب علیه أنّه من تولاّه... ویهدیه إلى عذاب السعیر» ۶- سعیر، از نام هاى دوزخ است. «إلى عذاب السعیر» ۷- دوزخ، جایگاهى به غایت گرم و داراى آتشى به شدت برافروخته و شعله ور است. «إلى عذاب السعیر» «سعیر» به معناى گرم و نیز آتش افروخته و ملتهب است. دخول «ال» کمالیه بر «سعیر»، بیانگر گرماى بى اندازه دوزخ و التهاب و برافروختگى بى حد آتش آن است.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
  • جهنّم، جایگاه ابدی شیطان و پیروانش+۵ آیه
  • پیروی از شیطان، مایه گرفتاری به اتش دوزخ+۱۲ آیه
  • جدال و ستیزهجویی در حق، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۵ آیه
  • انتخاب راه ضلالت و گمراهی، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۴ آیه
  • سعیر، از نامهای جهنّم+۴ آیه
  • حرمت دوستی با شیطان و پذیرش ولایت او+۱ آیه
  • حرمت پیروی از شیطان+۵ آیه
  • حرمت جدل غیر عالمانه، درباره خداوند+۶ آیه
  • جواز جدال، بر اساس دانش و برهان+۶ آیه
  • سعیر+۴ آیه
  • پیروی از شیطان با مجادله و پافشاری بر عقاید موهوم و غیرعلمی، مایه گمراهی+۱ آیه
  • تبعیّت از شیطان، مایه گمراهی+۲ آیه
  • اطاعت از شیطان، موجب پذیرش ولایت او+۴ آیه
  • گرفتاری به اتش دوزخ، کیفر پیروی از شیطان+۹ آیه
  • شیطان، گمراه گر دوستان و پیروان خود+۱ آیه
  • ضلالت و گمراهی، پیامد قطعی قرار گرفتن در قلمرو ولایت شیطان+۲ آیه
  • گرفتاری به عذاب دوزخ، سرنوشت محتوم قرار گرفتن در قلمرو ولایت شیطان+۳ آیه
  • گمراه شدن انسانها به سبب پیروی از شیطان، سنّتی الهی
  • شیطان، موجودی گمراه گر+۷ آیه
  • تنوّع و گوناگونی راههای اضلال گری شیاطین+۱ آیه
  • کیفر ضلالت پیشگان، گرفتار شدن به جهنّم+۵ آیه
  • شیطان، از عوامل گمراهی انسانها+۸ آیه
  • عذاب شدن با اتش سوزان جهنّم، قضای خداوند در مورد پیروان شیطان+۱ آیه
  • گمراهی، قضای حتمی و سرنوشت پیروان شیطان+۱ آیه
  • لجاجت و مجادله درباره خدا بدون علم، موجب کشیده شدن انسان به سوی اتش پر التهاب جهنّم+۱ آیه
  • پذیرش ولایت شیطان موجب گمراهی+۳ آیه
  • گرفتاری به عذاب دوزخ سرنوشت حتمی قرار گرفتن در قلمرو ولایت شیطان+۳ آیه
  • هدایت پیروان شیطان به دوزخ، از سوی او+۱ آیه
واژه‌ها