آیه ۹ سوره نجم

سوره نجم(النجم)، آیه ۹ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۶

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى

تا آنکه فاصله او (با پیامبر) به اندازه فاصله دو کمان یا کمتر بود؛

معنی کلمات و عبارات
«قَابَ»: اندازه. مقدار. قدر. «قَابَ قَوْسَیْنِ»: مقدار طول دو کمان. در قدیم ادوات و ابزار اندازه‌گیری مسافات و فواصلِ کم عربها، کمان، نیزه، ذراع، و وَجَب بود (نگا: المصحف المیسر). «أَدْنی»: نزدیکتر. کمتر.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - جبرئیل براى وحى کردن قرآن به پیامبر(ص)، خود را آن قدر به آن حضرت نزدیک کرد که فاصله میان وى و حضرت به اندازه دو کمان یا کمتر از آن رسید. «فکان قاب قوسین أو أدنى» «قاب» معادل «مقدار» و «قاب قوسین» به معناى اندازه دو کمان است. ۲ - راهیابى پیامبر(ص) به نهایت نزدیکى و عالى ترین مرتبه تقرب به خداوند «فکان قاب قوسین أو أدنى» در صورتى که ضمایر غایب در آیات پیشین، مربوط به پیامبر(ص) باشد، مطلب بالا استفاده مى شود. گفتنى است که تعبیر «قاب قوسین» کنایه از شدت نزدیکى و تقرب آن حضرت، به خداوند به هنگام دریافت وحى است.
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۳ - «عن ثابت بن دینار، قال: سألت زین العابدین على بن الحسین بن على بن أبى طالب ... قلت فقول اللّه عزّوجلّ «ثمّ دنا فتدلّى فکان قاب قوسین أو أدنى» قال: ذاک رسول اللّه(ص) دنا من حجب النور فرأى ملکوت السّماوات ثمّ تدلّى فنظر من تحته إلى ملکوت العرش حتّى ظنّ أنّه فى القرب من الأرض کقاب قوسین أو أدنى; [منبع: علل الشرایع، ص ۱۳۱، ب ۱۱۲، ح ۱۱۲; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۴۹، ح ۱۹.] ثابت بن دینار گوید: از امام سجاد(ع) از سخن خداوند عزّوجلّ «ثمّ دنا فتدلّى فکان قوب قوسین أو أدنى» سؤال کردم، حضرت فرمود: آن رسول خدا است که به حجاب هاى نور نزدیک شد. پس باطن آسمان ها را مشاهده نمود و از زیر آن به باطن عرش نظر افکند تا آن که گمان نمود در نزدیکى به زمین فاصله دو کمان یا نزدیک تر را دارد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
  • نزدیکی و قرب معنوی پیامبر(صلی الله علیه واله) به خداوند، مانند فاصله دو کمان
  • قرب و نزدیکی جبرییل به پیامبر(صلی الله علیه واله) مانند فاصله دو کمان
  • نزدیکی و قرب معنوی پیامبر(صلی الله علیه واله) به خداوند، مانند فاصله دو کمان یا نزدیکتر
  • تشبیه تقرّب محمّد(صلی الله علیه واله)، به خدا به اندازه دو کمان یا کمتر از ان+۱ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) از مقرّبان پیشگاه خداوند+۵ آیه
  • نزدیک شدن جبرییل بر پیامبر(صلی الله علیه واله) در زمان ابلاغ وحی، به اندازه دو کمان یا کمتر از ان+۳ آیه
  • جدال مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره مشاهدات وحیانی او، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۱۰ آیه
  • جدال مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره مشاهدات وحیانی او، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۱۰ آیه
  • قاب قوسین (به اندازه فاصله دو کمان) فاصله پیامبر(صلی الله علیه واله) با خداوند در شب معراج+۱ آیه
  • قاب قوسین (به اندازه فاصله دو کمان) فاصله جبرییل با پیامبر(صلی الله علیه واله)در شب معراج+۱ آیه
  • قاب قوسین و یا کمتر از ان نهایت و عالی ترین مرتبه تقرّب پیامبر(صلی الله علیه واله) به خداوند+۱ آیه
  • دریافت مستقیم وحی از خداوند از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله) پس از نزدیک شدن ان حضرت به باری تعالی به اندازه قاب قوسین، در شب معراج+۲ آیه
  • عبودیّت پیامبر(صلی الله علیه واله) موجب رسیدن ان حضرت به مقام قاب قوسین، هنگام دریافت وحی+۲ آیه
  • تشبیه تقرّب محمّد صلی الله علیه و اله به خدا به اندازه دو کمان یا کمتر از ان+۲ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، واجد کمال و قرب به خدا+۱ آیه
  • نزول وحی بر پیامبر صلی الله علیه و اله به وسیله جبرییل، از بالاترین افق و جایگاه+۶ آیه
  • تقرّب پیامبر صلی الله علیه و اله به خداوند و مبدا وحی، در افق اعلی در معراج+۱ آیه
  • ارایه ایات کبرای ربوبی به پیامبر صلی الله علیه و اله در معراج، از اثار حضرت+۲ آیه
  • فرود جبرییل به صورت اصلی خود و قرب او به پیامبر صلی الله علیه و اله در معراج+۱ آیه
  • نزدیک شدن جبرییل به محمّد صلی الله علیه و اله در معراج، برای همراهی با ان حضرت+۱ آیه
  • سوگند خداوند به غروب ستاره، جهت اثباتحقّانیّت معراج محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • افق اعلا (اسمان دنیا) از مسیرهای سیر پیامبر صلی الله علیه و اله در معراج+۵ آیه
  • فاصله محمّد صلی الله علیه و اله با جبرییل، به اندازه دو کمان یا نزدیکتر، در معراج+۱ آیه
واژه‌ها