آیه ۱۱ سوره سبأ

سوره سبأ(سبإ)، آیه ۱۱ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۲۹

أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَ قَدِّرْ فِي السَّرْدِ وَ اعْمَلُوا صَالِحاً إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

(و به او گفتیم:) زره‌های کامل و فراخ بساز، و حلقه‌ها را به اندازه و متناسب کن! و عمل صالح بجا آورید که من به آنچه انجام میدهید بینا هستم!

معنی کلمات و عبارات
«أَنِ اعْمَلْ ...»: حرف أَنْ مفسِّره است و به معنی: این که و یعنی. یا مصدریّه است و حرف جرّی محذوف است. تقدیر آن چنین است: لاَنِ اعْمَلْ. یعنی: أَلَنَّا لَهُ الْحَدِیدَ لِهذاَ الأمْرِ. «سَابِغَاتٍ»: جمع سابِغ، به معنی تامّ و کامل، و مراد زره است. «قَدِّرْ»: اندازه و تناسب را رعایت کن. «السَّرْدِ»: بافت. حلقه زره. زره‌ساز را (سَرّاد) و (زَرّاد) می‌گویند. «إِعْمَلُوا صَالِحاً»: کار شایسته و بایسته انجام دهید. مخاطب داود و خاندان و قوم او است، و در اصل درسی است برای انسانهای مؤمن که باید در ساخته‌ها و بافته‌های خود دقّت کافی داشته باشند و محصول کامل و مفیدی ارائه دهند و از خیانت و دغلکاری بپرهیزند.
نزول
نکات آیه
۱ - فرمان خداوند به داوود(ع)، براى ساختن زره هاى کامل از آهن «و ألنّا له الحدید . أن اعمل سبغت» «أن» براى تفسیر بوده و در نقش «أى» است; یعنى، ما آهن را براى داوود نرم ساختیم به این معنا که با آهن زره بساز. گفتنى است که «سابغات» در لغت به معناى تام فراخ است (مفردات راغب) و صفت براى موصوف محذوف «دروع» مى باشد. ۲ - ممکن شدن زره سازى براى داوود(ع) از آهن، فلسفه نرم شدن آهن براى آن حضرت «و ألنّا له الحدید . أن اعمل سبغت» بنابراین که «أن» مصدرى باشد، معنا چنین مى شود: ما آهن را براى داوود نرم کردیم، به منظور ساختن زره هایى کامل. ۳ - فرمان خداوند به داوود(ع) براى ساختن زره هایى با حلقه هاى متناسب و به اندازه از آهن «و ألنّا له الحدید . أن اعمل سبغت و قدّر فى السرد» «سرد»; یعنى، «نسج» و بافت (المنجد) و به معناى سوراخ هاى خشن مثل حلقه هاى آهنى است (مفردات راغب). ۴ - توصیه به انجام کار صنعتى و متناسب و به اندازه عمل کردن در آن، از جمله تعالیم دینى و در قلمرو آن «أن اعمل سبغت و قدّر فى السرد» ۵ - آموزش صنعت زره سازى به داوود(ع)، از جمله فضیلت هاى اعطا شده از جانب خداوند به او «و لقد ءاتینا داود منّا فضلاً ... أن اعمل سبغت و قدّر فى السرد» ۶ - وجود صنعت آهنگرى و ساخت و ساز ابزار آهنى در عصر داوود(ع) «أن اعمل سبغت و قدّر فى السرد» ۷ - داوود(ع) و قومش، به انجام اعمال صالح از سوى خداوند مأمور بودند. «و اعملوا صلحًا إنّى بما تعملون بصیر» ۸ - علم و آگاهى خداوند، از تمامى کارهایى که انسان ها انجام مى دهند. «إنّى بما تعملون بصیر» ۹ - بشارت خداوند به داوود(ع) و قومش، مبنى بر اعطاى پاداش عمل صالح به آنان «اعملوا صلحًا إنّى بما تعملون بصیر» یادآورى آگاه بودن خدا از عمل داوود(ع) و قومش، پس از سفارش آنان به انجام عمل صالح، مى تواند به منظور این حقیقت باشد که عمل صالح آنان نادیده گرفته نشده و پاداش خواهد داشت. ۱۰ - توجه به آگاهى خداوند از تمامى رفتارها، برانگیزاننده انسان ها به انجام عمل صالح «و اعملوا صلحًا إنّى بما تعملون بصیر» یادآورى خداوند به آگاه بودنش از تمامى رفتارهاى انسان ها - پس از توصیه آنان به انجام عمل صالح - مى تواند گویاى مطلب یاد شده باشد. ۱۱ - پرورش انسان هاى نیک کردار و رواج کارهاى شایسته در جامعه، فلسفه بهره مند شدن از امکانات مادى «و لقد ءاتینا داود مّنا فضلاً ... و ألنّا له الحدید . أن اعمل سبغت ... و اعملوا صلحًا» توصیه خداوند به انجام عمل صالح - پس اعطاى نعمت ها و امکانات فراوان به داوود(ع) - در واقع جهت دهنده رفتار ایشان و بازگوکننده هدف و فلسفه این عطاها و بهره مندى ها است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۴)
  • ماموریّت الداود(علیه السلام) برای شکرگزاری به درگاه خدا+۲ آیه
  • امکان ذوب و تغییر و تبدیل اهن به شکلهای گوناگون+۲ آیه
  • ساخت زره اهنین با حلقههای متناسب و کامل، از سوی داود(علیه السلام)+۱ آیه
  • فرمان خداوند به داود(علیه السلام) برای ساختن زرههایی با حلقههایی متناسب و به اندازه از اهن+۱ آیه
  • صنعت زرهسازی از اهن، فضیلتی اعطا شده از جانب خداوند به داود(علیه السلام)+۱ آیه
  • اهن، وسیله ساخت و ساز زره جنگی+۲ آیه
  • بصیر / اسماوصفات+۱ آیه
  • اموزش صنعت زرهسازی به داود(علیه السلام)، از جمله فضیلتهای عطا شده از جانب خدا به او+۱ آیه
  • تعلیم فن زرهسازی به داود(علیه السلام)، از سوی خداوند+۲ آیه
  • زره، از ابزارهای مورد استفاده در جنگ+۲ آیه
  • داود(علیه السلام)، موظّف به ساختن زره هایی کامل، فراخ و به اندازه
  • صنعت زره سازی، کاری مشروع در ایین داود(علیه السلام)
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۲ آیه
  • ال داود(علیه السلام)، مامور شکرگزاری به درگاه الهی، در برابر نعمتهای عطا شده به انان+۲ آیه
  • برخورداری ال داود(علیه السلام)، از نعمتهای الهی+۲ آیه
  • ساختن زره های کامل و فرّاخ با حلقه های متناسب از اهن، تکلیف الهی بر داود(علیه السلام)+۱ آیه
  • عمل صالح، تکلیفی الهی بر داود(علیه السلام)+۱ آیه
  • فرمان خداوند به داود(علیه السلام)، برای ساختن زره هایی فراخ و کامل با حلقه های متناسب از اهن+۱ آیه
  • زره سازی داود(علیه السلام)، تفضّل الهی بر ان حضرت+۱ آیه
  • فراهم شدن امکان زره سازی برای داود(علیه السلام)، فلسفه نرم شدن برای وی+۱ آیه
  • زره، وسیله ای ساخته شده از اهن+۱ آیه
  • صنعت زره سازی از دستاوردهای داود(علیه السلام)+۳ آیه
  • نرم شدن اهن برای داود(علیه السلام) زمینه ساز زره سازی ان حضرت+۱ آیه
  • نرم شدن اهن و زره سازی داود(علیه السلام) فضیلت اعطاء شده از سوی خداوند به وی+۱ آیه
  • فرمان خداوند به داود(علیه السلام) برای ساختن زره هایی با حلقه های متناسب و هم اندازه از اهن+۱ آیه
  • صنعت زره سازی و زره نعمتی الهی برای انسان+۳ آیه
  • زره، از سلاحهای دفاعی در جنگها+۲ آیه
  • نقش اهن، در تولید انواع سلاحها و تجهیزات جنگی+۲ آیه
  • خداوند، اگاه به تمامی اعمال خوب و بد انسانها+۲ آیه
  • توجّه به اگاهی خداوند از عمل انسان، زمینه ای برای انجام دادن عمل صالح از سوی وی+۳ آیه
  • استفاده داود(علیه السلام) از اهن، جهت صنعت زره سازی+۱ آیه
  • نرم شدن اهن برای داود(علیه السلام) جهت استفاده ابزاری از ان، برای صنعت زره سازی، فضیلتی اعطا شده از جانب خداوند به او+۱ آیه
  • ساخت زره از اهن، در زمان داود(علیه السلام)+۳ آیه
  • ساختن زره های کامل و فراخ با حلقه های متناسب از اهن، از کارهای داود(علیه السلام)+۱ آیه
واژه‌ها