سوره سبأ(سبإ)، آیه ۴۱ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۳
قَالُوا سُبْحَانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُونِهِمْ بَلْ كَانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَ أَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُؤْمِنُونَ
آنها میگویند: «منزّهی (از اینکه همتایی داشته باشی)! تنها تو ولیّ مائی، نه آنها؛ (آنها ما را پرستش نمیکردند) بلکه جنّ را پرستش مینمودند؛ و اکثرشان به آنها ایمان داشتند!»
معنی کلمات و عبارات
«أَنتَ وَلِیُّنَا مِنْ ...»: (نگا: فرقان / ). «الْجِنَّ»: مراد شیاطین است (نگا: نساء / .
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - جواب روشن ملائکه به خداوند، درباره عدم رضایت آنان از پرستیده شدن از سوى مشرکان «و یوم یحشرهم ... ثمّ یقول للملئکة أهؤلاء إیّاکم... یعبدون . قالوا سبحنک أنت ولیّنا»
۲ - ملائکه، پرستیده شدن غیر خداوند را شایسته نمى دانند. «قالوا سبحنک»
اعلام منزّه بودن خداوند از سوى فرشتگان، در جواب این سؤال که «آیا شما مورد پرستش مشرکان بوده اید» مى تواند ناظر به حقیقت یاد شده باشد.
۳ - ملائکه، خداوند را از داشتن شریک در عبادت منزه مى دانند. «أهؤلاء إیّاکم کانوا یعبدون . قالوا سبحنک»
۴ - گفت وگوى خداوند با فرشتگان در قیامت، درباره اعتقادات مشرکان «ثمّ یقول للملئکة ... قالوا سبحنک»
۵ - ملائکه، بین خود و مشرکان به موالاتى قائل نیستند. «قالوا ... أنت ولیّنا من دونهم»
۶ - گواهى ملائکه در قیامت، به این که مشرکان جن پرست بوده اند. «و یوم یحشرهم ... یقول للملئکة ... قالوا ... بل کانوا یعبدون الجنّ»
۷ - اخبار ملائکه در قیامت به این که بیشتر مشرکان، به جن ایمان داشته اند. «و یوم یحشرهم ... یقول للملئکة أهؤلاء إیّاکم کانوا یعبدون . قالوا ... بل کانوا یعبدون الجنّ أکثرهم بهم مؤمنون»
۸ - امکان تفاوت داشتن ظاهر و باطن انسان و ناهم خوانى باور درونى با رفتار ظاهرى «یعبدون الجنّ أکثرهم بهم مؤمنون»
خداوند متعال در مسأله عبادت، جن پرستى مشرکان را به صورت عام و مطلق ذکر کرده و در ایمان مشرکان به جنیان، اکثریت را مطرح ساخته است. احتمال دارد مطرح کردن ایمان اکثریت در کنار عبادت همه، به خاطر نکته بالا باشد. ملائکه نیز به لحاظ حقیقت یاد شده، چنین چیزى را ابراز کرده باشند.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۱–۵۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۱–۵۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۴۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تبری ملائکهجن پرستی مشرکانمولای مشرکانمولای ملائکهناخشنودی ملائکهپاسخ اخروی ملائکهگواهی اخروی ملائکهگفتگوی خدا با ملائکهعقیده ملائکهتوحید عبادی ملائکهعقیده انساناکثریت مشرکانملائکه پرستی مشرکانعبادت غیرخداتبری از مشرکانعمل انسانعقیده مشرکانتنزیه خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
- ایمان نداشتن اقلّیّتی از مشرکان مکّه به جنّیان
- ایمان بیشتر مشرکان به جنّ
- فرشتگان، تسبیحکنندگان خداوند+۵ آیه
- فرشتگان، تنزیهکننده خداوند در قیامت+۱ آیه
- انحصار ولایت مطلق به خداوند یکتا+۱ آیه
- اعتقاد به الوهیّت جنّ، در جاهلیّت
- اعتقاد مردم جاهلی به جنّیان، در جایگاه شریکان خدا در تدبیر جهان+۱ آیه
- گواهی ملایکه در قیامت، به جنّپرستی مشرکان+۱ آیه
- پرستش جنّ، از عوامل گرفتاری به اتش دوزخ+۲ آیه
- توجّه به حشر و بیزاری جستن معبودان باطل از پرستشکنندگان غیرخدا در ان روز، زمینه پرهیز از شرک+۴ آیه
- اشکار شدن فقدان رابطه واقعی میان مشرکان و معبودانشان، در عرصه محشر+۲ آیه
- بیزاری معبودان از پرستش مشرکان، در عرصه محشر+۴ آیه
- تاکید فرشتگان، بر تنزیه خدا از شریک و تبیین حقیقت کار مشرکان، در عرصه محشر+۱ آیه
- گفتگوی خدا با فرشتگان، درباره معبود بودن انان برای مشرکان و پاسخ منفی انان+۱ آیه
- جنّیان، شریکان خدا در اعتقاد مشرکان+۱ آیه
- ایمان و باور اکثریّت مشرکان به جنّ
- پرستش ملایکه از سوی مشرکان، مورد سؤال خدا و انکار ملایکه در قیامت+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان به شریک بودن جنّیان برای خدای یگانه و پرستش انها، از موارد شرک+۳ آیه
- بهره گیری قران از حسّ ضررگریزی انسان، برای تبلیغ توحید عبادی+۲ آیه
- عجز معبودان باطل، از رساندن نفع و ضرر+۱ آیه
- عدم قدرت معبودان باطل بر ضرر رساندن در روز قیامت+۲ آیه
- گواهی ملایکه در قیامت، به جنّ پرستی مشرکان
- ناخشنودی ملایکه از معبود قرار گرفتن خود، به وسیله مشرکان+۱ آیه
- محرومیت مشرکان مکه از هر گونه کتاب اسمانی، پیش از نزول قران+۳ آیه
- گواهی فرشتگان در قیامت، به جنّپرستی مشرکان+۱ آیه
- احضار ملایکه در قیامت، برای بازخواست و محاکمه مشرکان+۱ آیه
- فرشتگان، از تسبیحکنندگان خدا+۶ آیه
- تاکید فرشتگان، بر تنزیه خدا از شریک، و تبیین حقیقت کار مشرکان، در عرصه محشر+۱ آیه
- گفتگوی خدا با فرشتگان درباره معبود بودن انان برای مشرکان و پاسخ منفی انان+۱ آیه
- نفی هرگونه ارتباط ملایکه با مشرکان، در قیامت+۱ آیه
- احضار ملایکه و محاکمه مشرکان، در قیامت+۱ آیه
- پذیرش ولایت خدا باعث بی نیازی از ولایت دیگران+۱ آیه